Foto: Redwire Space

Het afgelopen jaar hebben satellietingenieurs bij Redwire Space in België hard gewerkt aan de assemblage van ALTIUS, de ozonmonitoringsatelliet van het Europees ruimteagentschap ESA. Het team heeft nu een belangrijke mijlpaal bereikt: het testen van de inzet van de twee zonnepanelen van de satelliet, een cruciale stap in de voorbereiding op het leven in een baan om de aarde. Deze zonnepanelen zullen de belangrijkste energiebron van de satelliet zijn. 

Ze zetten zonlicht om in elektriciteit voor de werking van de instrumenten, de boordcomputer, de communicatiesystemen en de thermische regelingen. Omdat ALTIUS jarenlang rond de aarde zal cirkelen, moeten de panelen na de lancering feilloos worden uitgeklapt en betrouwbaar functioneren in de barre omstandigheden van de ruimte, waar extreme temperatuurschommelingen en straling van invloed kunnen zijn op materialen en mechanismen. De test heeft aangetoond dat de panelen soepel uit hun opgevouwen lanceringsconfiguratie kunnen worden geklapt en stevig op hun plaats kunnen worden vergrendeld, waardoor de structurele stabiliteit en een optimale oriëntatie ten opzichte van de zon worden gewaarborgd. Dergelijke tests zijn essentieel, aangezien de zonnepanelen compact zijn opgevouwen om in de raket te passen en pas in een baan om de aarde kunnen worden uitgeklapt.

Michael Francois, projectmanager van ALTIUS bij ESA, zei: “Dit is een belangrijke mijlpaal en ik wil iedereen die hieraan heeft meegewerkt bedanken. Het platform is nu volledig geïntegreerd en klaar om het Altius-instrument te huisvesten, een nieuwe driekanaals spectrumcamera, die in het tweede kwartaal van volgend jaar zal worden geleverd en op het platform geïntegreerd.” ALTIUS, een afkorting van Atmospheric Limb Tracker for Investigation of the Upcoming Stratosphere, is een aardobservatiesatelliet die is ontwikkeld om ozon en andere sporen van gassen in de atmosfeer te monitoren. De noodzaak om ozon in de atmosfeer te monitoren dateert uit de jaren 70, toen wetenschappers een aanzienlijke uitputting van de ozonlaag ontdekten, vooral boven de Zuidpool, waardoor het zogenaamde ozongat ontstond. Ozon in de atmosfeer fungeert als een natuurlijke zonnefilter voor de aarde door ultraviolette straling van de zon te absorberen, met name de schadelijke UV-B-stralen. Overmatige blootstelling aan UV-B-straling verhoogt het risico op huidkanker en staar en kan ook schadelijk zijn voor planten en dieren.

De afgelopen drie decennia heeft het Protocol van Montreal een cruciale rol gespeeld bij het terugdringen van de afbraak van de ozonlaag door het gebruik van schadelijke chemicaliën in producten zoals koelsystemen te beperken. Hoewel de ozonlaag, die zich in de stratosfeer op ongeveer 15-30 km boven het aardoppervlak bevindt, zich geleidelijk herstelt, blijven voortdurende monitoring en een beter begrip van atmosferische processen essentieel. Ozon beïnvloedt ook de temperatuurstructuur van de stratosfeer door warmte te absorberen, wat van invloed is op de mondiale atmosferische circulatiepatronen. Monitoring van ozon draagt daarom bij aan nauwkeurigere klimaatvoorspellingsmodellen. In tegenstelling tot veel andere satellietmissies die ozon observeren door recht naar beneden te kijken, maakt ALTIUS gebruik van een techniek die limb sounding wordt genoemd. De 2D-spectrale beeldvormer scant de atmosfeer langs de horizon van de aarde in plaats van naar het aardoppervlak. Deze aanpak maakt metingen op meerdere hoogtes mogelijk, waardoor verticale profielen van de ozonconcentratie worden geproduceerd. Het instrument omvat drie onafhankelijke spectrale beeldvormers die werken in het ultraviolette, zichtbare en nabij-infrarode spectrum. ALTIUS is ontwikkeld in het kader van het Earth Watch-programma voor aardobservatie van de ESA en wordt voornamelijk gefinancierd door België, met steun van Canada, Luxemburg en Roemenië, een internationale samenwerking die het mondiale belang van de missie weerspiegelt.

Bron: ESA

Kris Christiaens

Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.