Op zondag 5 juli 2026 organiseert de Vereniging Voor Sterrenkunde vzw (VVS) de Zonnekijkdag. Die dag kan men op meer dan 28 plaatsen in Vlaanderen terecht om naar de zon te kijken. De bezoekers worden er uitgebreid geïnformeerd en kunnen er op een veilige manier naar onze zon kijken met telescopen.
Zonnekijkdag
Op zondag 5 juli organiseert de Vereniging Voor Sterrenkunde vzw (VVS) de Zonnekijkdag. Dankzij de medewerking van volkssterrenwachten, sterrenkundige clubs en individuele amateurastronomen, kan iedereen tijdens de Zonnekijkdag genieten van de geheimen van onze zon. Tientallen amateurastronomen, verspreid over meer dan 25 kijkposten in Vlaanderen, staan op zondagmiddag klaar om de bezoekers door middel van hun telescopen te begeleiden op een reis naar de zon. Met speciale apparatuur kan het felle zonlicht voldoende getemperd worden. Zo kan men op een veilige manier het oppervlak van de zon waarnemen. Zelfs al zou het weer tegenzitten, dan nog blijft een bezoek aan een van de kijkposten interessant: er wordt voorzien in een ruim aanbod aan vervangprogramma's (niet op alle kijkposten - meer info op www.zonnekijkdag.be).
Onze zon
De zon is een gewone ster zoals er ’s nachts honderden aan de hemel staan. Maar “onze” ster staat wel 260 000 keer dichterbij dan de eerstvolgende ster. Hierdoor verlicht ze de aarde en voelen we haar warmte. Al deze energie is afkomstig uit de kern van de zon. Daar worden bij heel hoge druk en temperatuur elke seconde miljoenen tonnen waterstof omgezet in helium. De energie die daarbij vrijkomt, verplaatst zich geleidelijk naar het oppervlak van de zon en ontvangen wij op aarde in de vorm van warmte, licht en andere straling. Zonder de zon zou er dus geen leven op onze planeet mogelijk zijn.
Zonnecyclus
De zon heeft een cyclus van ongeveer 11 jaar. Gedurende een aantal jaren zijn er geen zonnevlekken zichtbaar. We noemen dit het zonneminimum. Wanneer bijna heel het zonoppervlak bezaaid is met zonnevlekken, noemen we dit het zonnemaximum. Het zonnemaximum ligt nog maar net achter ons. Dit betekent dat er nog heel wat op de zon te zien is. Hieronder kan u alvast een sfeerbeeld van vandaag vinden. Momenteel zijn er twee super grote vlekkengroepen zichtbaar. In deze vlekkengroepen past de Aarde verschillende malen. Normaal gezien zijn deze vlekken aanstaande zondag nog steeds te zien.
Talrijke redenen om naar de Zonnekijkdag te komen
- Zonnevlekken
Op het oppervlak van de zon is veel te ontdekken. Zo zijn er zwarte stipjes te zien die zonnevlekken worden genoemd. Dit zijn lokale magnetische storingen op de zon waardoor het er wat minder heet is dan in de omgeving en ze dus donker afsteken tegen de rest van het zonneoppervlak. Als de zon heel actief is, zijn er meer zonnevlekken te zien. Sommige zonnevlekken zijn zelfs groter dan de aarde! - Zonnevlammen en de atmosfeer van de zon
Met speciale filters kunnen we ook de atmosfeer van de zon zien, waarin er vaak zonnevlammen zichtbaar zijn. Dit zijn zeer energetische uitbarstingen op de zon die het radioverkeer hier op aarde kunnen verstoren. Op verschillende kijkposten tijdens de Zonnekijkdag zullen er telescopen met bijzondere filters aanwezig zijn om zonnevlammen en de atmosfeer van de zon te bekijken. Een unieke kans! - Veilig naar de zon kijken
Wie zelf naar de zon wil kijken, dient dit altijd op een veilige manier te doen. Kijk nooit zomaar naar de zon, zelfs niet met een zonnebril of als de zon laag aan de horizon staat. Probeer ook zeker nooit met een verrekijker of een telescoop naar de zon te kijken zonder de juiste zonnefilter, want dit kan leiden tot onherstelbare oogschade. Op de kijkposten van de Zonnekijkdag zijn er verschillende filters beschikbaar waarmee je zonder gevaar naar de zon kan kijken.
Informatie over de Zonnekijkdag is te vinden op de website www.zonnekijkdag.be. Daar is ook een handig kaartje te vinden van de zonnekijkposten in Vlaanderen, samen met een overzicht van de activiteiten die er plaatsvinden, alsook een routebeschrijving.
