Welkom op Belgium in Space!
Ruimtevaart heeft vandaag de dag een zeer belangrijke plaats in onze moderne samenleving. Meer dan 50 jaar na de lancering van de eerste kunstmaan kunnen we het klimaat op Aarde continu op de voet volgen en is vrijwel iedereen op onze planeet bereikbaar dankzij de vele communicatie-, navigatie- en aardobservatiesatellieten. De mens is er de afgelopen decennia in geslaagd om voet te zetten op onze maan en andere planeten van dichtbij te bezoeken. Europa is naast de Verenigde Staten en Rusland een belangrijke partner geworden in verschillende ruimtevaartprojecten. Het doel van Belgium In Space is dan ook de rol weer te geven van België binnen de Europese en internationale ruimtevaart.
De 38-jarige Belgische professor Jan Cami heeft met een team van internationale wetenschappers de grootste moleculen ooit ontdekt in het heelal. De belangrijke ontdekking kwam tot stand met behulp van NASA's Spitzer ruimtetelescoop en verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Science. In de planetaire nevel Tc 1 ontdekten de onderzoekers moleculen die bestaan uit zestig koolstofatomen die geranschikt zijn in een driedimensionale bol. Dergelijke moleculen worden ook wel 'buckyballs' genoemd. Het bestaan van buckyballs werd 25 jaar geleden per toeval voor het eerst aangetoond in een laboratorium op Aarde. Sterrenkundigen geloofden er sindsdien in dat men deze moleculen ooit zou tegenkomen in het heelal. Het team, onder leiding van Cami, nam ook een rugbybal-achtige variant van de buckyballs waar in de planetaire nevel die bestaan uit zeventig koolstofatomen. De ontdekking van grote moleculen in het heelal leert ons meer over hoe het leven gevormd wordt. Op Aarde worden dergelijke grote moleculen gebruikt voor de ontwikkeling van ondermeer smeerstoffen in fijne mechaniek. Jan Cami, geboren in Aalst, is verbonden aan de Universiteit van London in Otario (Canada) en werkt daarnaast ook aan het SETI-instituut van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA.
Samenwerking tussen het Center for Space Radiations (een onderdeel van de universiteit van Louvain-la-Neuve) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) heeft geleid tot de realisatie van een nieuw instrument in het onderzoek naar ruimteweer. Het EPT instrument is het geesteskind van professor Ghislain Grégoire van het UCL en werd gebouwd door het mechanisch team van het BIRA en het ruimtevaartbedrijf Qinetiq Space (voorheen Verhaert Space) uit Kruibeke. Dit instrument werd ontwikkeld voor het Europese ruimtevaartagentschap ESA en is eigenlijk een telescoop waarmee men de verschillende fluxen van geladen deeltjes in de ruimte kan detecteren, identificeren en meten. De data die het EPT-instrument zal leveren moet uiteindelijk voor betere mathematische modellen zorgen van straling in de ruimte. Tal van satellieten, zoals de toekomstige Belgische kunstmaan PROBA V, zouden grote voordelen kunnen halen uit deze nieuwe technologie aangezien men in vluchtleidingscentra al dan niet kan beslissen om een satelliet tijdelijk uit te schakelen indien de stralingsflux te hoog is. Op deze manier kan men storingen of pannes bij dure satellieten vermijden.
Vanop de Russische lanceerbasis Dombarovsky is op dinsdag 15 juni met succes een Dnepr raket gelanceerd met aan boord twee Zweedse experimentele kunstmanen en een Frans zonne-observatorium. De 34 meter lange Dnepr draagraket vertrok om 16u42 Belgische tijd vanuit een ondergrondse silo waarna vijftien minuten later probleemloos de kleine kunstmanen uitgezet werden in een lage baan om onze planeet. De twee Zweedse satellieten maken deel uit van het Prisma programma en moeten de technologie achter formatievliegen demonstreren in de ruimte. De derde kunstmaan die uitgezet werd, is het Franse Picard observatorum dat onder het Myriade-programma valt van het Franse ruimtevaartagentschap Centre National d’Études Spatiales (CNES). Voor België is Picard van zeer groot belang aangezien deze 150 kilogram zware microsatelliet uitgerust werd met een Belgische instrument. Daarnaast doet het B.USOC, gelegen in de gebouwen van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) te Brussel, dienst als wetenschappelijk missiecentrum voor de Picard satelliet.
Op de Europese sterrenwacht van La Silla in Chili is een nieuwe telescoop in gebruik genomen met een unieke naam die de Belgische inbreng van dit project sterk accentueert. De TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope (TRAPPIST) moet op zoek gaan naar planeten buiten ons zonnestelsel (exoplaneten) en zal daarnaast ook kometen onderzoeken die in een baan om de zon draaien. Deze volledig geautomatiseerde telescoop heeft een diameter van 60 centimeter en wordt bestuurd vanuit een controlekamer in Luik die zich 12 000 kilometer verder bevindt. Het TRAPPIST-project staat onder leiding van de Afdeling Astrofysica, Geofysica en Oceanografie (AGO) van de Universiteit van Luik (België), in nauwe samenwerking met de Sterrenwacht van Genève (Zwitserland). Het Belgische Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FNRS) financiert dit astronomisch project voor een groot deel samen met het Zwitserse Nationale Fonds ter Bevordering van Wetenschappelijk Onderzoek (SNF).
In de nacht van 21 op 22 mei 2010 werd vanop de Kourou lanceerbasis in Frans-Guyana de vijftigste Ariane 5 draagraket gelanceerd. Tijdens deze V194 lancering werden met succes de Astra 3B en COMSATBw 2 communicatiesatellieten in de ruimte gebracht voor satellietoperator SES Astra en het Duitse leger. De twee satellieten hadden samen een gewicht van 7,9 ton en werden 28 en 33 minuten na de start van de lancering uitgezet in een geostationaire baan om de Aarde. Deze lancering had normaal in maart moeten plaatsvinden maar werd omwille van technische problemen in de onderste rakettrap van de Ariane 5 ECA enkele malen uitgesteld. Ook voor deze lancering leverden enkele Belgische bedrijven belangrijke onderdelen voor de Ariane 5 ECA raket. Zo is de Belgische vestiging van Thales Alenia Space nabij Charleroi verantwoordelijk voor 50% van de elektronica aan boord van elke Ariane 5 raket. Ongeveer 21 elektronische onderdelen zorgen binnenin de draagraket voor de distributie van elektriciteit naar alle componenten. Het Belgische lucht- en ruimtevaartbedrijf SABCA levert dan weer servomechanismen die de straalpijpen sturen van de Vulcain hoofdmotoren bij de Ariane 5 draagraketten. Daarnaast is SABCA ook verantwoordelijk voor de neuskegels van de twee EAP boosterraketten en ontwikkelt het bedrijf schokdempers tegen trillingen voor de 50 meter hoge Ariane 5 raket.
Vorige week hebben ingenieurs van het Vlaamse ruimtevaartbedrijf QinetiQ Space (het voormalige Verhaert Space) samen met de Belgische ruimtevaarder Frank De Winne in Frankrijk een nieuw fitnesstoestel getest in een gewichtloze omgeving. Het toestel, een loopband, werd betesigd aan boord van een aangepaste Airbus A300 en werd tijdens een zogenaamde ZERO G vlucht uitvoerig getest. ZERO G vluchten zijn een reeks van paraboolvluchten waarbij men telkens ongeveer 22 seconden gewichtloos is. Het team van QinetiQ Space kreeg de kans om de loopband te testen tijdens 31 paraboolvluchten per dag en dit gedurende een hele week. De nieuwe loopband werd ontwikkeld voor ESA en NASA en dankzij de paraboolvluchten kon men het toestel ook effectief op Aarde in gewichtloze omstandigheden testen. Dergelijke fitnesstoestellen worden gebruikt aan boord van het internationaal ruimtestation ISS en helpen de ruimtevaarders tegen spierzwakte en botontkalking.
