Proba-1 'ziet' opnieuw echte sterren
Na meer dan tien jaar in een baan om de Aarde begon de eerste in België gebouwde Project for Onboard Autonomy (Proba) satelliet de laatste weken en maanden steeds meer af te zien van zijn leeftijd. Toch is men erin geslaagd de kleine microsatelliet opnieuw perfect operationeel te krijgen door Proba-1 te voorzien van nieuwe software die ontwikkeld werd door de Technical University of Denmark (DTU). Als gevolg van de jarenlange inwerking van schadelijke kosmische straling op de gevoelige instrumenten aan boord van Proba-1 begonnen er problemen op te treden met de zogeheten 'sterzoekers'. Deze instrumenten zijn essentieel voor de autonome oriëntatie van de kleine satelliet aangezien het ruimtetuig de sterren gebruikt als herkenningspunten. De kosmische straling zorgde er echter voor dat de sterzoekers het verschil niet meer konden opmerken tussen echte sterren en zogeheten 'hot pixels' die veroorzaakt werden door de schadelijke straling. Dankzij de nieuwe software uit Denemarken zijn de sterzoekers aan boord van Proba-1 opnieuw in staat om het verschil te herkennen waardoor de levensduur van de satelliet ongetwijfeld werd verlengd. Proba-1 werd oorspronkelijk ontwikkeld en op 22 oktober 2001 gelanceerd als technologische demonstratiesatelliet maar het project groeide al gauw uit tot een zeer succesvolle aardobservatiemissie. De door Verhaert Space uit Kuibeke (nu QinetiQ Space) gebouwde satelliet leverde al honderden foto's en meetgegevens voor wetenschappers van over de hele wereld. De kracht achter het succes van deze missie zit in de autonome werking van de satelliet. Zo moeten vluchtleiders in ESA's volgstation in Redu enkel maar geografische coördinaten van een te fotograferen gebied doorsturen naar de satelliet waarna deze zich op eigen kracht positioneert om vervolgens de juiste opname te kunnen maken.
België betrokken bij ontwikkeling van ESA's nieuwste zonne-observatorium
Het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft op 26 april 2012 een contract ter waarde van 300 miljoen dollar ondertekend met het Britse filiaal van het Europese bedrijf Astrium voor de bouw van ESA's Solar Orbiter. Europa wil in 2017 de Solar Orbiter ruimtesonde in de ruimte brengen die minstens zeven jaar lang moet onderzoeken hoe onze ster haar wijde omgeving, de zogenaamde 'heliosfeer', creeërt, beïnvloed en controleert. Zo moet de Solar Orbiter ook uitgebreid onderzoeken hoe het magnetisch veld van de Zon tot stand komt. Om de heliosfeer te onderzoeken, zal de Solar Orbiter tot op 42 miljoen kilometer van onze ster gebracht worden (dichter tot de Zon dan de baan van Mercurius). Om tot op deze locatie te geraken, zal de Solar Orbiter een scheervlucht maken langs de Aarde en Venus. Uiteindelijk moet dit Europese zonne-observatorium voor het eerst ook de polen van de Zon gedetailleerd observeren. De bouw van de nieuwe ruimtesonde valt nu onder leiding van Astrium UK in Stevenage dat een consortium zal leiden van een hele reeks Europese bedrijven. Het ruimtetuig zal uitgerust worden met tien wetenschappelijke instrumenten die ontwikkeld worden door wetenschappers en onderzoekscentra uit Frankrijk, Duitsland, de Verenigde Staten, Italië, Spanje, Zwitserland, Groot-Brittanië en België. Zo zal het centrum voor zonnefysica (Solar Influences Data Center) van de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) de leiding hebben over de ontwikkeling van de Extreme Ultraviolet Imager (EUI). Met dit instrument wil men de atmosferische lagen boven de fotosfeer van de Zon in kaart brengen en bestuderen. De Solar Orbiter moet uiteindelijk het vervolg worden op de succesvolle Europese Ulysses, SOHO en Proba-2 missies die de afgelopen jaren de Zon zeer gedetailleerd hebben onderzocht. Deze missies zorgden ervoor dat wetenschappers meer leerden over ruimteweer en de invloed van de Zon op onze planeet en de mens.
Sylvain Julien Victor Arend
Begin 2012 was het twintig jaar geleden dat een bekend Belgisch sterrenkundige overleed. Zijn naam wordt ook soms voor een sterrenbeeld gebruikt. Door enkele van zijn ontdekkingen heeft hij zichzelf aan de sterrenhemel vereeuwigd. Het gaat over Sylvain Arend.
Charles Jean-Baptiste Fievez
België heeft heel wat sterrenkundigen gehad die elk op hun terrein baanbrekend werk hebben verricht. Met Charles Fievez was het niet anders. Laat ons het leven en werk van deze Belg van de 19e eeuw van wat dichter bekijken. Hij was immers de pionier van de sterrenkundige spectroscopie in België.
Tentoonstelling: 20 jaar geleden ... Dirk Frimout
Het Euro Space Center opent een herdenkingstentoonstelling ter ere van de 20ste verjaardag van de vlucht van Dirk Frimout. Twintig jaar geleden, op 24 maart 1992, vertrok Dirk Frimout als eerste Belgische astronaut met Space Shuttle Atlantis richting ruimte voor de missie 'ATLAS 1'. Samen met zes Amerikaanse astronauten, waaronder de huidige Nasa Administrator Charles Bolden, nam hij deel aan de missie "ATLAS 1" voor het bestuderen van de aardse atmosfeer en de interactie Zon - Aarde. Sinds zijn jeugd was Dirk Frimout gepassioneerd voor de ruimte; hij besteedde er dan ook zijn hele professionele loopbaan aan als onderzoeker. In 1977 stelde hij zich kandidaat voor de eerste selectie van astronauten voor het Europees ruimtevaart agentschap (ESA). Doch, 15 jaar later, vertrekt hij als astronaut voor NASA naar de ruimte. NASA koos hem voor zijn werk van hoge kwaliteit over de fysieke en chemische samenstelling van de atmosfeer en voor het ontwerpen en op punt stellen van een rasterspectrometer die meegenomen werd aan boord van STS 45. Toentertijd werkte hij in het onderzoekscentrum van de Europese ruimtevaartorganisatie van Nederland (ESA-ESTEC). Voorheen had hij een 13 jarige carrière als jong onderzoeker achter de rug aan het Belgisch Instituut voor Ruimte-aëronomie (BIRA). De tentoonstelling die het Euro Space Center aan Dirk Frimout wijdt, herbergt persoonlijke objecten die gedurende de vlucht STS 45 gebruikt werden, notitieboekjes en vluchtschema's om zijn werk tot een goed einde te brengen. Videodocumenten over de grote momenten van de vlucht (lancering, videoconferentie en landing) en artikels uit de media. Het hele jaar 2012 gratis te bezoeken in het Euro Space Center.
Fotoreeks ruimtevlucht Dirk Frimout

Klik op 'Lees meer' voor alle foto's!
Twintigste verjaardag ruimtevlucht Dirk Frimout
Deze week is het exact twintig jaar geleden dat de eerste Belg de ruimte inging. Op 24 maart 1992 werd vanop het Kennedy Space Center in Florida het Amerikaanse ruimteveer Atlantis gelanceerd met aan boord zeven astronauten waaronder de toen 51 jarige Belg Dirk Frimout. De STS-45 ruimtevlucht kreeg de naam 'Atmospheric Laboratory for Applications and Science' (ATLAS-1) en stond helemaal in het teken van wetenschappelijk atmosferisch onderzoek. Zo bevonden zich in het vrachtruim van het ruimteveer Atlantis twee Spacelab-platformen met daarop wetenschappelijke experimenten. Alles samen werden tijdens deze STS-45 ruimtevlucht veertien wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd met behulp van twaalf instrumenten die ontwikkeld werden door de Verenigde Staten, België, Frankrijk, Duitsland, Japan, Nederland, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Uiteindelijk landde het ruimteveer Atlantis na een missie van 8 dagen en 22 uur op 2 april 1992 terug op het Kennedy Space Center. Tijdens deze 46ste Space Shuttle missie heeft Atlantis 143 omwentelingen om de Aarde gemaakt en heeft het ruimteveer aan afstand afgelegd van 5 221 340 kilometer. De carrière van Dirk Frimout begon als ruimtevaarder al in 1977 toen hij zijn kandidatuur voorlegde waarna hij van 1978 tot 1984 werkte als coördinator van de bemanning van de Spacelab-1 ruimtevlucht bij de European Space Agency (ESA). Uiteindelijk werd Dirk Frimout in 1989, als specialist op vlak van atmosfeerfysica, door het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA geselecteerd als reserve-astronaut voor de STS-45 Space Shuttle missie. Drie jaar later zag hij zijn droom realiteit worden doordat één van de astronauten van de hoofdbemanning (Michael Lampton) ziek werd. Tijdens zijn verblijf in de ruimte kreeg Frimout een telefoontje van de Belgische prins Filip die hiervoor speciaal afgereisd was naar het Mission Control Centre in Houston, Texas. Na zijn ruimtevlucht ontving de eerste Belgische ruimtevaarder de graad van Grootofficier in de Leopoldsorde en tevens de titel van burggraaf. Vandaag de dag is Dirk Frimout voorzitter van de Euro Space Society dat ondermeer technische en wetenschappelijke studies promoot bij de jeugd.
Klik hier voor het topic over deze verjaardag op het Belgium in Space forum!
Spacebel sluit historisch contract af
Het Belgische softwarebedrijf Spacebel, dat actief is in de ruimtevaart, heeft een historisch contract afgesloten met de Vietnam Academy of Science and Technology (VAST) voor de bouw van de eerste commerciële "made in Belgium" satelliet. Na jaren van onderhandelen, en met de steun van de Belgische overheid, werd Spacebel uiteindelijk in juli 2011 geselecteerd door Vietnam als 'prime contractor' voor de bouw van de eerste in België gebouwde, commerciële satelliet. In maart 2012 tekende Spacebel een contractueel voorakkoord met VAST. De Vietnamese satelliet krijgt de naam 'VNREDSat-1b (wat staat voor Vietnam Resource, Environment & Disaster Monitoring Satellite) en zal gebruikt worden voor toepassingen op vlak van aardobservatie. Zo zullen gegevens van deze satelliet gebruikt worden voor onderzoeken op vlak van klimaatsveranderingen, vegetatie, bosbeheer en natuurrampen. Dankzij deze kunstmaan zal Vietnam op een onafhankelijke manier zijn grondgebied en omliggende omgeving kunnen observeren vanuit de ruimte. Het tuig zal een gewicht hebben van 130 kilogram en zal gebouwd worden door uitsluitend Belgische bedrijven. Zo zullen naast Spacebel ook QinetiQ Space, AMOS, Deltatec, het VITO en het Space Centre of Liège intensief meewerken aan dit project. Spacebel zal voor deze microsatelliet ook de on-board software ontwikkelen alsook het volledige grondsysteem. Het contract voor de bouw van de Vietnamese aardobservatiesatelliet heeft een waarde van meer dan 60 miljoen euro. Indien alles verloopt volgens schema moet VNREDSat-1b in 2017 in de ruimte gebracht worden. Spacebel werd in 1988 opgericht, beschikt in België en Frankrijk over ongeveer 65 werknemers en heeft zich doorheen de jaren gespecialiseerd op vlak van satellietsimulatiesystemen, grondsystemen voor controle- en missiecentra, on-board software voor satellieten en support & diensten voor geografische informatiesystemen.