Belgium in Space
donderdag, 18 september 2008 20:35

Tijdlijn ruimtevaart en sterrenkunde in België

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(9 stemmen)

1827

Koninklijke Sterrenwacht van BelgiëIn 1827 start men aan de Schaarbeekse Poort in Sint-Joost-ten-Node met de bouw van een sterrenwacht. Een jaar eerder had Willem I, koning der Nederlanden, het Koninklijk besluit ter oprichting van deze sterrenwacht ondertekend. In 1834 is de sterrenwacht aan de Schaarbeekse Poort uiteindelijk af waarna Koning Leopold I dit observatorium omdoopt tot 'Koninklijke Sterrenwacht van Brussel'. Later zal de sterrenwacht verhuizen naar Ukkel waar het complex de naam 'Koninklijke Sterrenwacht van België' zal krijgen.

1873

Casimir-Erasme CoquilhatDe Belgische generaal Casimir-Erasme Coquilhat shreef in 1873 een artikel in een academisch wetenschappelijk tijdschrift waarin banen van raketten in het luchtledige worden beschreven. In dit artikel stond voor het eerst de formule die aan de basis ligt van de werking van een raket in de ruimte. Casimir-Erasme Coquilhat was een specialist op vlak van artellerie en had een gave voor wiskunde. Zonder dat Coquilhat het wist legde hij de basis voor de moderne ruimtevaart.

1953

KuifjeIn 1953 brengt de Belgische striptekenaar Hergé het zestiende stripalbum uit in de reeks "De avonturen van Kuifje". In het verhaal "Raket naar de maan" maakt Kuifje met zijn vrienden een reis naar de maan en een jaar later komt het vervolg "Mannen op de maan" uit. Hergé verricht massa's research voor deze twee albums en het ontwerp van de maanraket werd gebasseerd op dat van een V-2 raket. Tot op heden blijft het verbazingwekkend hoe goed Hergé alles beschreef en kon schetsen en deze twee albums blijven voor veel jongeren nog steeds een grote bron van inspiratie.

1956

Arend-RolandOp 8 november 1956 ontdekken op de Koninklijke Sterrenwacht van België de twee Belgische astronomen Sylvain Arend en Georges Roland een komeet die zich op dat moment nog vijf maanden bevindt van zijn periheliumpassage. Toen komeet Arend-Roland (C/1956 R1) zich op zijn dichtste punt bij de zon bevond, zorgde deze voor zeer mooie taferelen aan de sterrenhemel aangezien op 29 april 1957 drie staarten te zien waren.

1957 - 1958

Sterrenwacht UkkelTer gelegenheid van het Internationaal Geofysisch Jaar in 1957 begint men in Ukkel aan de installatie van een automatisch equatoriale tafel voor het continu waarnemen van de zon.
Atlas A raketIn 1957 wordt de eerste Amerikaanse intercontinentale Atlas raket gelanceerd. De Belg Karel Jan Bossart wordt vandaag de dag nog steeds "the father of the Atlas rocket" genoemd aangezien hij verantwoordelijk was voor het ontwerp van deze militaire raket. De invloed van Bossart in de ruimtevaart kan vergeleken worden met die van Werhner von Braun of Sergei Korolev. Latere versies van de Atlas raket brachten ook de eerste Amerikanen in de ruimte tijdens het Mercury programma.
SputnikRusland stelt op de wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel voor het eerst een replica tentoon van de Sputnik die in datzelfde jaar de eerste kunstmaan in een baan om de aarde werd. Voor het eerst worden vele Belgen geconfronteerd met ruimtevaart.

1962

BelgospaceOprichting van de Belgische industriële ruimtevaartvereniging Belgospace.
ESROBelgië neemt deel aan programma’s van het European Launcher Development Organisation (ELDO) en het European Space Research Organization (ESRO).
ESOBelgië keut het 'Verdrag tot oprichting van een Europese organisatie voor astronomisch onderzoek in het zuidelijk halfrond' goed waardoor Belgische astronomen de infrastructuur kunnen gebruiken van de European Southern Observatory (ESO). De ESO bouwt enkele sterrenwachten in Chili waar de waarneemomstandigheden bijzonder goed zijn.

1964

BIRAHet Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) wordt opgericht.
IntelsatBelgië treedt toe tot de International Telecommunications Satellite Organization (Intelsat). Op 6 april 1965 werd uiteindelijk de eerste Intelsat communicatiesatelliet in de ruimte gebracht en vandaag de dag is dit de grootste commerciële satellietoperator.

1968

Europa raketOp 30 november 1968 wordt van op de Woomera lanceerbasis in Australië de eerste Europa raket gelanceerd die ontwikkeld werd door de European Launcher Development Organisation (ELDO). Enkele Belgische bedrijven hebben meegewerkt aan de ontwikkeling van deze raket en België was ondermeer ook verantwoordelijk voor de realisatie van het Europa volgstation op het Australische schiereiland Gove. Helaas slaagde geen enkele Europa raket in zijn doel en werd het project vroegtijdig stopgezet.
Redu grondstationNabij het Waalse dorpje Redu wordt in 1968 een Europees grondstation geplaatst voor satellieten. Vandaag de dag is dit volgstation uitgegroeid tot een officieel ESA-centrum en verzorgt men van hieruit de communicatie met verschillende Europese satellieten. Daarnaast wordt het Redu grondstation ook gebruikt voor het testen van de eerste Europese Galileo navigatiesatellieten.

1971

Apollo 15De Amerikaanse astronauten van de Apollo 15 missie laten op het oppervlak van de maan een kunstwerk achter dat gemaakt werd door de Belg Paul Van Hoeydonck. Tot op heden is dit nog steeds het enigste kunstwerk op het oppervlak van de maan.

1975

ESAOprichting van de European Space Agency. België behoort samen met Duitsland, Denemarken, Frankrijk, Engeland, Italië, Nederland, Zweden, Zwitserland en Spanje tot de tien eerste leden van de ESA.

1980

ArianespaceIn 1980 wordt het Europese lanceerbedrijf Arianespace opgericht dat verantwoordelijk is voor de bouw en lancering van Ariane raketten. Dit is het eerste commerciële lanceerbedrijf ter wereld en Belgische aandeelhouders zijn SABCA, ETCA en FN Moteurs (nu Techspace Aero).

1983

SpacelabAan boord van het Europese ruimtelabo Spacelab 1 bevinden zich drie wetenschappelijke instrumenten die afkomstig zijn van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) en één instrument van het Koninklijk Meteorologisch Instituut (KMI). Het Spacelab 1 ruimtelabo bevindt zich in het vrachtruim van het ruimteveer Columbia en verbleef 10 dagen in een baan om de aarde. Aan boord van het ruimteveer bevonden zich 6 astronauten waaronder de Duitse ruimtevaarder Ulf Merbold.

1985

Apollo 15Belgische wetenschappers nemen deel aan de Europese Giotto ruimtemissie. Giotto is de eerste Europese deep space ruimtesonde en werd op 2 juli 1985 gelanceerd door middel van een Ariane 1 raket. In maart 1986 kwam Giotto aan bij de komeet Haley waarna het tuig de kern van de komeet passeerde op slechts 596 kilometer. De beelden van Giotto toonden voor het eerst de kern van een komeet.

1987

HermesIn 1987 begint de ontwikkeling van het Europese ruimteveer Hermes. Het Belgische bedrijf SABCA is één van de vele industriële partners en is ondermeer verantwoordelijk voor de bouw van de voorromp. De ESA beslist in 1993 het Hermes project stop te zetten wegens te hoge kosten.

1992

Dirk FrimoutOp 24 maart 1992 gaat Dirk Frimout als eerste Belg de ruimte in tijdens de STS-45 Space Shuttle missie. Aan boord van deze ATLAS-1 missie bevinden zich tal van Belgische experimenten en Frimout verblijft 8 dagen en 22 uur in een baan om de aarde.
EURECATijdens de Amerikaanse STS-46 Space Shuttle missie wordt het Europese EURECA platform in de ruimte gebracht. Belgische onderzoekers nemen deel aan de experimenten die zich aan boord van dit 4,5 ton zware tuig bevinden. Uiteindelijk wordt EURECA in juli 1993 opnieuw naar de aarde gebracht tijdens de STS-57 missie.

1995

MirIn juli 1995 wordt tijdens een ruimtewandeling de Belgische spectrometer MirAS gemonteerd aan de Spektr module van het Russische Mir ruimtestation.

1997

B.USOCIn de gebouwen van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie te Ukkel wordt het Belgian User Support & Operation Centre (B.USOC) operationeel.
Huygens landerHet Belgische bedrijf Alcatel ETCA werkt mee aan de elektronica van de Europese Huygens capsule die op 14 januari 2005 een zachte landing maakt op de Saturnusmaan Titan. Dit is de eerste maal dat een ruimtetuig landt op het oppervlak van een maan van een andere planeet en Huygens stuurt enkele prachtige foto's naar de aarde.

1998

Ariane 5Na een eerste mislukte lancering in 1996 en tweede deels gelukte testvlucht in 1997 bracht op 21 oktober 1998 de Europese Ariane 5 raket met succes de eerste kunstmanen in de ruimte. Het Belgische bedrijf SABCA levert voor alle Ariane 5 draagraketten belangrijke onderdelen en de Belgische vestiging van Thales Alenia Space nabij Charleroi levert 50% van alle elektronica voor deze zware raketten.

2000

Frank De WinneDe Belgische ruimtevaarder Frank De Winne wordt officieel opgenomen in het Europese astronautenkorps.
ClusterIn de zomer van 2000 worden vier CLUSTER II satellieten in de ruimte gebracht. Deze Europese kunstmanen moeten een driedimensonale kaart maken van de magnetosfeer en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) is betrokken bij twee instrumenten.

2001

PROBAVan op de Indiase lanceerbasis Sriharikota wordt de eerste Belgische microsatelliet PROBA 1 in de ruimte gebracht door middel van een PSLV raket. PROBA staat voor Project for On-Board Autonomy en is een deomstratiesatelliet die nieuwe technologiën moet uittesten. PROBA-1 werd gebouwd door het Belgische bedrijf Verhaert Space en aan boord van deze microsatelliet bevinden zich instrumenten voor aardobservatietoepassingen.

2002

EnvisatOp 1 maart 2002 wordt de 8 ton zware Europese Envisat aardobservatiesatelliet in de ruimte gebracht. Het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) is betrokken bij vier instrumenten aan boord van deze kunstmaan.
Frank De WinneFrank De Winne wordt op 30 oktober gelanceerd in zijn Soyuz TMA-1 capsule van op de Baikonur lanceerbasis in Kazakstan en wordt hierdoor de tweede Belg in de ruimte. De Winne zal 8 dagen an boord van het ISS ruimtestation verblijven waar hij tal van Belgische experimenten zal uitvoeren.

2003

Mars ExpressDe Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) werken mee aan enkele wetenschappelijke instrumenten van het Europese Mars Express ruimteproject. De Mars Express ruimtesonde werd op 2 juni 2003 in de ruimte gebracht en bevindt zich sinds 25 december 2003 in een baan om de rode planeet.
SMART-1Op 28 september 2003 werd de Europese SMART-1 maansonde in de ruimte gebracht. Zoals gepland stortte dit tuig op 3 september 2006 te pletter op het oppervlak van de maan en de Belgische bedrijven Spacebel en Alcatel ETCA werken mee aan de ontwikkeling van de Europese maansonde SMART-1.

2004

RosettaHet Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) werkt samen met andere partners mee aan de realisatie van de DFMS massaspectrometer. Dit instrument bevindt zich aan boord van de Europese komeetverkenner Rosetta en dient om de gassen en ionen in de atmosfeer van de komeet te onderzoeken. Rosetta werd op 2 maart 2004 in de ruimte gebracht en moet in 2014 een bezoek brengen aan de komeet Churyumov-Gerasimenko.

2005

Venus ExpressOp 9 november 2005 werd van op de Baikonur lanceerbasis in Kazakstan de Europese ruimtesonde Venus Express gelanceerd. België werkte samen met Frankrijk, Rusland en de V.S. aan de realisatie van het SPICAV instrument. SOIR is een volledig Belgische instrument aan boord van de Venus Express en werd ontwikkeld door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) in samenwerking met OIP en PEDEO.

2007

Foton M3Van op de Russische lanceerbasis Baikonur wordt de onbemande Foto M3 capsule gelanceerd. Aan boord van dit tuig bevinden zich 14 ESA experimenten waarvan het Belgische bedrijf Verhaert Space meewerkte aan de realisatie van drie experimenten.
Frank De WinneHet Europese ruimtevaartagentschap ESA maakt in september 2007 bekend dat de Belgische ruimtevaarder Frank De Winne geselecteerd werd voor een langdurige ruimtemissie aan boord van het ISS ruimtestation. De Winne zal in mei 2009 gelanceerd worden van op de Baikonur lanceerbasis en zal in het ISS zes maanden lang deel uitmaken van de ISS Expedition 19 bemanning.

2008

ColumbusIn februari 2008 wordt het Europese ruimtelabo Columbus aan het ISS ruimtestation bevestigd. Aan de buitenzijde van dit ruimtelabo bevindt zich het SOLSPEC instrument dat de zon observeert. Dit instrument werd ontwikkeld door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) en de Service d'Aéronomie in Frankrijk. Het Belgische bedrijf Verhaert Space ontwikkelde onderdelen en experimenten voor dit ruimtelabo en ook de bedrijven Sonaca, LMS International, Thales Alenia Space Antwerp en Space Applications Services werden betrokken bij de realisatie van deze module.
ATVDe eerste Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) werd op 9 maart in de ruimte gebracht door een aangepaste Ariane 5 raket. Deze 19 ton zware module koppelt zich 3 april automatisch aan het ISS ruimtestation en voorziet de ISS bemanning van brandstof, kledij, voedsel en onderdelen. De Belgische bedrijven Space Applications Services, Thales Alenia Space Antwerp en Euro Heat Pipes werden betrokken bij de ontwikkeling van deze Europese cargomodule.

2009

GOCEOp 17 maart wordt de Europese Gravity Field and Steady-State Ocean Circulation Explorer (GOCE) in de ruimte gebracht door een Russische Rockot raket. De Belgische vestiging van Thales Alenia Space nabij Charleroi levert voor deze unieke aardobservatiesatelliet verschillende onderdelen. Het hoofdinstrument van GOCE zal met een ongeziene precisie het zwaartekrachtveld van onze planeet de volgende twee jaar in kaart brengen.
Frank De WinneDe Belgische ruimtevaarder Frank De Winne vertrekt op 27 mei 2009 voor een tweede maal naar het internetionaal ruimtestation ISS. De Winne verblijft dit maal zes maand aan boord van het ISS en wordt op 10 oktober de eerste Europese gezagvoerder van het ruimtestation.
PROBA 2Op 2 november 2009 wordt vanop de Russische lanceerbasis Plesetsk de tweede in België gebouwde PROBA satelliet gelanceerd. PROBA-2 werd net als zijn voorganger gebouwd door Verhaert Space en heeft 17 nieuwe satelliettechnologiën aan boord en vier wetenschappelijke experimenten. De tweede Belgische satelliet wordt samen met de Europese Soil Moisture and Ocean Salinity (SMOS) aardobservatiesatelliet in de ruimte gebracht.
Helios 2BVanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana werd op 18 december 2009 de zevende Ariane 5 draagraket van dat jaar gelanceerd. In het vrachtruim van de laatste Ariane 5GS bevindt zich de Franse militaire spionagesatelliet Helios 2B. Helios 2B heeft een gewicht van 4,2 ton en is de tweede kunstmaan uit het Franse militaire Helios 2 programma waarin ook België, Spanje, Italië en Griekenland participeren. Dankzij deelname aan dit programma krijgt de Belgische militaire inlichtingendienst toegang tot de ruimte.

2011

Kris CapelleIn 2011 brengt de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) met succes bevoorrading naar het internationaal ruimtestation ISS. Elke ATV-missie wordt op de voet gevolg vanuit het ATV Control Centre in Toulouse waar de Belg Kris Capelle Lead Mission Director was van de tweede Europese ATV-missie.

2012

VegaVanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana vertrekt op 13 februari 2012 de eerste Europese Vega draagraket. Dit nieuwe lanceermiddel zal vooral gebruikt worden voor het lanceren van kleine, lichte wetenschappelijke en technologische vrachten. België is de derde grootste partner is het Vega-programma en nam 6,9% van de ontwikkelings- en testkosten op zich. Het Belgische bedrijf SABCA leverde de grootste bijdrage. Zo ontwikkelde SABCA voor de Vega ondermeer het Thrust Vectoring Control (TVC) systeem.
Lees 10231 keer Laatst aangepast op dinsdag, 06 november 2012 07:07
Kris Christiaens

Oprichter & beheerder van Belgium in Space.
Medebeheerder & hoofdredacteur van Spacepage.
Ruimtevaart & sterrenkunde redacteur.

Volg mij op Twitter: @KrisChristiaens

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u alle velden met een asterisk (*) invult.Basis HTML code is toegestaan

Naar boven