Na meer dan tien jaar in een baan om de Aarde begon de eerste in België gebouwde Project for Onboard Autonomy (Proba) satelliet de laatste weken en maanden steeds meer af te zien van zijn leeftijd. Toch is men erin geslaagd de kleine microsatelliet opnieuw perfect operationeel te krijgen door Proba-1 te voorzien van nieuwe software die ontwikkeld werd door de Technical University of Denmark (DTU). Als gevolg van de jarenlange inwerking van schadelijke kosmische straling op de gevoelige instrumenten aan boord van Proba-1 begonnen er problemen op te treden met de zogeheten 'sterzoekers'. Deze instrumenten zijn essentieel voor de autonome oriëntatie van de kleine satelliet aangezien het ruimtetuig de sterren gebruikt als herkenningspunten. De kosmische straling zorgde er echter voor dat de sterzoekers het verschil niet meer konden opmerken tussen echte sterren en zogeheten 'hot pixels' die veroorzaakt werden door de schadelijke straling. Dankzij de nieuwe software uit Denemarken zijn de sterzoekers aan boord van Proba-1 opnieuw in staat om het verschil te herkennen waardoor de levensduur van de satelliet ongetwijfeld werd verlengd. Proba-1 werd oorspronkelijk ontwikkeld en op 22 oktober 2001 gelanceerd als technologische demonstratiesatelliet maar het project groeide al gauw uit tot een zeer succesvolle aardobservatiemissie. De door Verhaert Space uit Kuibeke (nu QinetiQ Space) gebouwde satelliet leverde al honderden foto's en meetgegevens voor wetenschappers van over de hele wereld. De kracht achter het succes van deze missie zit in de autonome werking van de satelliet. Zo moeten vluchtleiders in ESA's volgstation in Redu enkel maar geografische coördinaten van een te fotograferen gebied doorsturen naar de satelliet waarna deze zich op eigen kracht positioneert om vervolgens de juiste opname te kunnen maken.

Het Belgische softwarebedrijf Spacebel, dat actief is in de ruimtevaart, heeft een historisch contract afgesloten met de Vietnam Academy of Science and Technology (VAST) voor de bouw van de eerste commerciële "made in Belgium" satelliet. Na jaren van onderhandelen, en met de steun van de Belgische overheid, werd Spacebel uiteindelijk in juli 2011 geselecteerd door Vietnam als 'prime contractor' voor de bouw van de eerste in België gebouwde, commerciële satelliet. In maart 2012 tekende Spacebel een contractueel voorakkoord met VAST. De Vietnamese satelliet krijgt de naam 'VNREDSat-1b (wat staat voor Vietnam Resource, Environment & Disaster Monitoring Satellite) en zal gebruikt worden voor toepassingen op vlak van aardobservatie. Zo zullen gegevens van deze satelliet gebruikt worden voor onderzoeken op vlak van klimaatsveranderingen, vegetatie, bosbeheer en natuurrampen. Dankzij deze kunstmaan zal Vietnam op een onafhankelijke manier zijn grondgebied en omliggende omgeving kunnen observeren vanuit de ruimte. Het tuig zal een gewicht hebben van 130 kilogram en zal gebouwd worden door uitsluitend Belgische bedrijven. Zo zullen naast Spacebel ook QinetiQ Space, AMOS, Deltatec, het VITO en het Space Centre of Liège intensief meewerken aan dit project. Spacebel zal voor deze microsatelliet ook de on-board software ontwikkelen alsook het volledige grondsysteem. Het contract voor de bouw van de Vietnamese aardobservatiesatelliet heeft een waarde van meer dan 60 miljoen euro. Indien alles verloopt volgens schema moet VNREDSat-1b in 2017 in de ruimte gebracht worden. Spacebel werd in 1988 opgericht, beschikt in België en Frankrijk over ongeveer 65 werknemers en heeft zich doorheen de jaren gespecialiseerd op vlak van satellietsimulatiesystemen, grondsystemen voor controle- en missiecentra, on-board software voor satellieten en support & diensten voor geografische informatiesystemen.

Thales Alenia Space ETCA in Charleroi heeft van het Duitse bedrijf OHB System een contract ontvangen voor de levering van acht belangrijke elektronische onderdelen voor de laatste acht Europese Galileo navigatiesatellieten. Deze bestelling komt bovenop het contract dat eerder al afgesloten werd met OHB System waarin stond dat Thales Alenia Space ETCA de Power & Distribution Conditioning Unit (PCDU) onderdelen mocht leveren voor de eerste veertien Galileo kunstmanen. Beide contracten maken deel uit van de Fully Operational Capability (FOC) fase van het Galileo navigatieprogramma. De Power Conditioning and Distribution Units zijn het elektronische hart van elke Galileo satelliet en voorzien alle gevoelige onderdelen en instrumenten aan boord van de kunstmanen van de juiste energie die opgewekt wordt door zonnepanelen. Dit nieuwe contract betekent voor Thales Alenia Space ETCA in Charleroi maar liefst 30 000 werkuren en verstevigt opnieuw de positie van het bedrijf als Europese marktleider in de productie van Power Conditioning and Distribution Units. Voor de vier In Orbit Validation (IOV) satellieten uit het Galileo programma bouwde Thales Alenia Space ETCA ook al belangrijke onderdelen waardoor de satellieten kunnen communiceren met vluchtleiders op Aarde. Thales Alenia Space ETCA is in België de grootste leverancier van elektronische onderdelen voor satellieten en raketten. Het bedrijf biedt werk aan bijna 600 mensen en is onderdeel van het Europese ruimtevaartbedrijf Thales Alania Space.

Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana, Zuid-Amerika, is in de nacht van vrijdag 16 op zaterdag 17 december 2011 de tweede Sojoez draagraket gelanceerd. De 305 ton zware raket vertrok om 03u03 Belgische tijd en zette met succes zes satellieten uit in de ruimte. De hoofdvracht aan boord van de Sojoez draagraket was de eerste Pléiades-HR kunstmaan. Deze satelliet heeft een gewicht van ongeveer duizend kilogram en werd in opdracht van het Franse ruimtevaartagentschap CNES gebouwd onder leiding van het Europese bedrijf Astrium. Het Pléiades-HR project is de opvolger van de zeer succesvolle Europese SPOT-aardobservatiesatellieten die Europa al sinds 1986 voorzien van beeldmateriaal. Het uiteindelijk Pléiades-netwerk zal bestaan uit twee satellieten die beelden van het aardoppervlak moeten maken met een resolutie tot 50 centimeter. De data afkomstig van deze twee satellieten zal zowel voor civiele alsook voor militaire toepassingen gebruikt worden. Het Belgische bedrijf Spacebel, dat gespecialiseerd is in de ontwikkeling van software, begon in 2004 te werken aan het Pléiades project aangezien het bedrijf het contract toegewezen kreeg voor de ontwikkeling van de on-board software. Een jaar later werd Spacebel geselecteerd door het Franse ruimtevaartagentschap CNES om mee te werken aan de ontwikkeling van het Pléiades-controlecentrum. In dit centrum ontvangt men alle specifieke aanvragen voor het maken van beelden, stuurt en controleert men de systemen aan boord van de satellieten en levert men uiteindelijk de ontvangen data aan ondermeer wetenschappelijke instellingen of onderzoekers. Daarnaast speelde Spacebel ook nog een belangrijke rol tijdens simulaties zodat alle systemen van de satellieten uitvoerig kunnen getest worden alvorens deze ruimte ingaan. Spacebel heeft sinds 1988 al aan meer dan dertig ruimteprojecten meegewerkt en heeft sindsdien een stevige reputatie opgebouwd op vlak van software ontwikkeling.

Volgens het Franstalig Belgisch dagblad L'Echo werken Belgische en Spaanse wetenschappers op dit ogenblik aan de realisatie van het Planet Vision project (PLAVI). Dit project zag ongeveer acht maanden geleden het levenslicht en bestaat uit een satelliet die in 2017 moet gelanceerd worden. De kunstmaan zelf zal gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek van exoplaneten. Zo kadert het PLAVI-ruimteproject in het onderzoek naar de studie van levensvormen in de ruimte. Aan dit project hangt een prijskaartje van 100 tot 120 miljoen euro en momenteel werken een vijftiental Belgische en Spaanse onderzoekers mee aan PLAVI. Voor België zijn het Koninklijk Observatorium van België, de universiteit van Luik en de Katholieke Universiteit van Leuven (K.U.Leuven) de betrokken partners bij dit project.

Op 22 oktober 2001werd vanop een Indiase lanceerbasis de eerste Europese Proba-satelliet in een zonsynchrone baan om de Aarde gebracht. Deze kleine microsatelliet werd gebouwd door het Belgische ruimtevaartbedrijf Verhaert Space (nu QinetiQ Space) uit Kruibeke en was de allereerste 'made in Belgium' kunstmaan. Proba staat voor 'Project for Onboard Autonomy' en met dit nieuwe project wou het Europese ruimtevaartagentschap ESA nieuwe technologieën uittesten en demonstreren in de ruimte. Al gauw transformeerde Proba-1 zich van technologische kunstmaan tot een ware aardobservatiesatelliet dankzij verschillende camera's waarmee men vanuit de ruimte ondermeer vegetatie op Aarde kon bestuderen. Tien jaar na zijn lancering functioneert Proba-1 nog steeds. De foto's die door de camera's aan boord van deze satelliet gemaakt werden, worden wereldwijd gebruikt door honderden wetenschappers. Alles samen maakte de Compact High Resolution Imaging Spectrometer (CHRIS) aan boord van Proba-1 bijna 20 000 opnamen die door 446 teams gebruikt worden verspreid over 60 landen. Meer dan 500 foto's die gemaakt werden met het CHRIS-instrument werden afgeleverd aan het International Charter ‘Space and Major Disasters’ agentschap dat beelden van satellieten gebruikt in tijden van natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen. Naast de successen op vlak van aardobservatie en technologie is Proba-1 ook zeer succesvol op vlak van autonomie. Zo volstaat het om de satelliet een opdracht te geven voor het maken van een foto waarna Proba-1 zelf de acties zal ondernemen die nodig zijn om deze opname te kunnen maken. De ervaringen met de eerste Proba-satelliet bleken zo goed te zijn dat ESA besliste om een gelijkaardige satelliet te laten bouwen door Verhaert Space die de zon moest bestuderen. Proba-2 werd op 2 november 2009 de ruimte ingebracht en blijkt al even succesvol te zijn als zijn voorganger. Klik op 'Lees meer' voor een reeks van de mooiste foto's die gemaakt werden door Proba-1.

De Waalse krant La Libre Belgique heeft op 26 juli 2011 bekend gemaakt dat een consortium van uitsluitend Belgische bedrijven voor de eerste maal in de geschiedenis een ruimtevaartcontract heeft afgesloten in opdracht van een ander land. Zo mag het consortium, onder leiding van het in Luik gevestigde ruimtevaartbedrijf Spacebel, voor Vietnam een microsatelliet bouwen die zal gebruikt worden voor ecologische observaties. Zo wil Vietnam met deze satelliet ondermeer zijn natuurlijke rijkdommen beter in kaart brengen om deze op die manier beter te kunnen beheren. De details van het contract moeten nog verder worden afgerond maar wel is zeker dat aan het contract een prijskaartje hangt van 60 tot 70 miljoen euro. Het Belgisch consortium zal verantwoordelijk zijn voor het ontwerp en de bouw van de microsatelliet en zal daarnaast ook de meest geschikte lanceermethode selecteren. De Belgische bedrijven moeten ook het grondsegment voor de controle en de verwerking van de gegevens leveren. Eind 2011 moet het contract uiteindelijk afgerond worden waarna het in maart 2012 definitief zal ondertekend worden tijdens een prinselijke missie. De satelliet zelf zou al in 2014 moeten gelanceerd worden.

Het EPT-instrument, in feite een telescoop voor energetische deeltjes ontwikkeld voor het Europese Ruimtevaartagentschap ESA, zal in 2012 gelanceerd worden met de Proba-V-missie. Het doel is het detecteren, identificeren en meten van de verschillende fluxen van geladen deeltjes in de ruimte voor wetenschappelijke analyse. De data aangeleverd door het instrument zouden de mathematische modellen van de straling in de ruimte sterk moeten verbeteren. Talrijke satellieten, zouden zo kunnen profiteren van deze nieuwe technologie, door bijvoorbeeld de satellietoperatoren te laten beslissen de satelliet uit te schakelen bij een te hoge stralingsflux. Op deze manier kunnen storingen, pannes of stralingsschade aan de satelliet vermeden worden. Het instrument kwam tot stand door een samenwerking tussen het Center for Space Radiations (een onderdeel van de universiteit van Louvain-la-Neuve) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA). Andere partners in het consortium zijn het Finse ASRO en hoofdcontractant QinetiQ Space. Meer info: http://www.aeronomie.be

Op 20 oktober 2011 zal Europa zijn eerste twee Galileo-navigatiesatellieten in de ruimte brengen vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana. Om deze eerste twee satellieten een naam te geven, organiseerde de Europese Commissie een unieke tekenwedstrijd voor kinderen in alle EU-lidstaten met als centraal thema 'ruimte en ruimtevaart'. De winnaar in elk land mag zijn/haar naam geven aan één van de 27 Galileo-kunstmanen. Eén van de eerste Galileo IOV (In-Orbit Validation) satellieten zal 'Thijs' genoemd worden, naar een 11-jarige Belgische jongen. Thijs Paelman, geboren in 2000, heeft voor België de Galileo wedstrijd gewonnen en heeft inmiddels een certificaat en een symbolische trofee (een maquette van de satelliet met zijn naam op) in ontvangst mogen nemen op een speciale prijsuitreiking in Technopolis in Mechelen. Deze prijsuitreiking werd bijgewoond door dhr. Heinz Zourek (Directeur-Generaal van DG Onderneming en Industrie van de Europese Commissie) alsook door de voltallige jury bestaande uit Belgisch Federaal Minister voor Wetenschapsbeleid mevr. Sabine Laruelle, de eerste Belgische ruimtevaarder en Burggraaf Dirk Frimout en dhr. Christian De Bruyne (Adjunct-Hoofd van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in België). België en Bulgarije waren de eerste landen waar deze unieke Galileo-tekenwedstrijd werd georganiseerd. De overige EU-lidstaten zullen hetzelfde organiseren tussen 1 september en 15 november 2011.

Op 7 juni 2011 rond 08u41 Belgische tijd vond op het oppervlak van de zon een reusachtige uitbarsting plaats. Deze zogenaamde 'M2.5' zonnevlam veroorzaakte een krachtige 'coronal mass ejection' (CME) die energetische geladen deeltjes met hoge snelheid de ruimte inblies. De energie die op dat moment vrijkwam is te vergelijken met die energie die vrijkomt bij miljarden waterstofbommen. Een groot deel van de uitgestoten deeltjes viel terug op de zon en bestreek bijna de helft van het zonne-oppervlak. Het overige deel van de uitgestoten deeltjes, die een zogenaamde 'zonnestorm' veroorzaken, werden de ruimte ingeslingerd maar zorgden op Aarde of voor satellieten in de ruimte voor geen problemen. Deze enorme uitbarsting werd ondermeer door het Amerikaanse Solar Dynamics Observatory (SDO) prachtig in beeld gebracht maar ook door de in België gebouwde Proba-2 ESA-satelliet. Proba-2 is momenteel het kleinste zonne-observatorium in de ruimte en werd in november 2009 in een baan om de Aarde gebracht. De twee instrumenten die Proba-2 aan boord heeft om de zon te observeren (SWAP en LYRA) worden uitgebaat door de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB). Deze instrumenten werden ontwikkeld om foto's te nemen van de corona van de zon in het ultraviolette deel van het elektromagnetisch spectrum en om meer te leren over zonnefysica. De hoofdopdracht van Proba-2 is om nieuwe technologiën uit te testen in de ruimte. Het project maakt deel uit van ESA's Project for Onboard Autonomy programma.