Een consortium, onder leiding van het Belgische bedrijf Space Applications Services (SAS) uit Zaventem, heeft in opdracht van ESA een prototype ontwikkeld waarmee men zogenaamde 'toegevoegde realiteit' (TR) kan toepassen bij ruimtevaarders in het kader van het uitvoeren van complexe medische taken. Bij toegevoegde realiteit worden zowel de virtuele alsook de werkelijke realiteit met elkaar vermengd. Het prototype van dit systeem kreeg de naam 'Computer Assisted Medical Diagnosis and Surgery System (CAMDASS)' en wordt specifiek gebruikt door ruimtevaarders om medische diagnoses te kunnen stellen zonder voorgaande medische opleidingen. Aangezien de mens in de toekomst steeds verder in de ruimte wil reizen, kan men onmogelijk elke ruimtevaarder een degelijke medische opleiding geven. Telegeneeskunde en toegevoegde realiteit bieden volgens ESA hier de oplossing. CAMDASS bestaat vooral uit een helm die de ruimtevaarder op het hoofd moet bevestigen en wordt momenteel gebruikt bij ultrasoon onderzoek aangezien dit al voorhande is aan boord van het internationaal ruimtestation ISS. Het systeem is uitgerust met een stereodisplay, een ultrasoon apparaat en een infrarode camera. De patient wordt met behulp van merktekens onderzocht waarna een ultrasoon diagnoseapparataat aan de CAMDASS bevestigd wordt zodat de ruimtevaarder of de drager onmiddellijk de driedimensionale informatie te zien krijgt op het scherm. Het hele systeem werd getest aan het UMC Sint-Pieter in Brussel waar vrij onervaren gebruikers van het systeem vonden dat ze behoorlijk moeilijke medische taken toch konden uitvoeren zonder bijkomende hulp. Eenmaal dit systeem helemaal op punt staat, kan dit ook op Aarde gebruikt worden als onderdeel voor telegeneeskunde voor het verlenen van medische hulp via satelliet in afgelegen gebieden. Space Applications Services ontwikkelde het CAMDASS-systeem in samenwerking met de Technische Universität München en het Deutsches Krebsforschungszentrum DKFZ (Duits Onderzoekscentrum voor Kanker).

Het Belgisch Federaal Wetenschapsbeleid heeft laten weten dat de vijfde Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) de naam zal dragen van de Belgische beroemde natuurkundige Georges Lemaître. De onbemande ATV's zijn vandaag de dag de grootste bevoorradingstuigen voor het internationaal ruimtestation ISS en worden steeds genoemd naar bekende Europese wetenschappers en visionairs. Volgens wetenschapsminister Paul Magnette toont deze naamgeving aan welk belangrijk werk Lemaître verricht heeft. Georges Lemaître wordt vaak de 'vader' van de Big Bang theorie genoemd en speelde een cruciale rol in het onderzoek naar de kennis over de oorspong van het heelal. De eerste twee ATV's werden genoemd naar Jules Verne en Johannes Kepler. De derde ATV, die in Frans-Guyana klaar staat om gelanceerd worden begin volgende maand draagt de naam van de Italiaanse natuurkundige Edoardo Amaldi. De vierde ATV, die in 2013 zal gelanceerd worden, werd genoemd naar Albert Einstein. De vijfde ATV, Georges Lemaître, zal in 2014 gelanceerd worden door een Ariane 5 draagraket en moet zoals zijn voorgangers acht ton aan bevoorrading naar het ISS brengen. 

Vanop de Russische Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is op woensdag 21 december 2011 een bemande Sojoez ruimtecapsule gelanceerd richting internationaal ruimtestation ISS. De Sojoez TMA-03M ruimtecapsule vertrok om 14u16 Belgische tijd vanop hetzelfde lanceerplatform vanwaar 's werelds eerste ruimtereiziger, Joeri Gagarin, vijftig jaar geleden eveneens gelanceerd werd. Zoals gewoonlijk werden de vier boosterraketten twee minuten na de lancering afgestoten waarna de onderste rakettrap drie minuten later werd afgestoten. De tweede rakettrap bracht de ruimtecapsule uiteindelijk in de ruimte. Negen minuten na de start van de lancering werd de 7,1 ton zware bemande ruimtecapsule losgemaakt van de tweede rakettrap en uitgezet in een lage baan om de Aarde. Indien alles verloopt zoals gepland, moet het ruimtetuig zich op vrijdag 23 december vasthechten aan het Russische gedeelte van het ISS. Aan boord van de Sojoez TMA-3M bevinden zich de Russische kosmonaut Oleg Kononenko, de Amerikaanse astronaut Donald Pettit en de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers. Eenmaal de drie zich aan boord van het ruimtestation bevinden, zullen zij deel uitmaken van de Expedition 30 en 31 crews. Donald Pettit verbleef in 2002 en 2003 al eens zes maanden aan boord van het ISS en maakte toen deel uit van de Expedition 6 crew. Pettit maakte in 2008 ook deel uit van de Amerikaanse STS-126 ruimtemissie en verbleef hierdoor al in totaal meer dan 176 dagen in de ruimte. De Russische kosmonaut en ingenieur Oleg Kononenko verbleef in 2008 ook al eens zes maanden aan boord van het ISS en leefde al 199 dagen in de ruimte. Voor André Kuipers is dit zijn tweede ruimtevlucht en zijn eerste langdurige ruimtemissie. Kuipers is na Lodewijk van den Berg en Wubbo Ockels de derde in Nederland geboren ruimtevaarder.

Vanop het Kennedy Space Center in Florida is op vrijdag 8 juli 2011 voor de laatste maal een Amerikaans ruimteveer gelanceerd. Het ruimteveer Atlantis begon om 17u29 Belgische tijd aan de STS-135 missie. Iets meer dan twee minuten na de lancering werden zoals gewoonlijk de twee Solid Rocket Boosters (SRB's) afgestoten waarna het ruimteveer zich op eigen kracht tot in een lage baan om de Aarde bracht. Deze historische lancering werd rondom het Kennedy Space Center bijgewoond door honderdduizenden toeschouwers die het ruimteveer een laatste maal zagen vertrekken richting internationaal ruimtestation ISS. Aan boord van het ruimteveer Atlantis bevinden zich de astronauten Christopher Ferguson, Douglas Hurley, Sandra Magnus en Rex Walheim. Atlantis moet zich tijdens deze STS-135 ruimtemissie vasthechten aan het ISS waarna de astronauten ondermeer de Multi-Purpose Logistics Module vrachtmodule, met daarin bevoorrading, moeten bevestigen aan het ruimtestation. Eenmaal deze vrachtmodule zal leeggehaald zijn, zal deze met het ruimteveer Atlantis opnieuw naar de Aarde gebracht worden. Daarnaast heeft Atlantis ook nog de Robotic Fuelling Mission bij zich waarmee men het bijtanken van satellieten in de ruimte uitvoerig wil testen en demonstreren. De STS-135 missie zal twaalf dagen duren waarna het ruimteveer terug moet landen op het Kennedy Space Center. Dit was de 33ste keer dat het ruimteveer Atlantis gelanceerd werd sinds het ruimtetuig in 1985 zijn eerste ruimtevlucht maakte.

Foto: NASA

Op 16 februari 2011 werd vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) in de ruimte gebracht door een krachtige Ariane 5 raket. De ATV is een Europese onbemande vrachtmodule die meer dan zeven ton aan vracht zoals voedsel, brandstof, zuurstof en water naar het internationaal ruimtestation ISS kan brengen. Deze tweede ATV kreeg de bijnaam ‘Johannes Kepler’ en hechtte zich acht dagen na zijn lancering automatisch vast aan het Russische gedeelte van het ISS. Naast zijn bevoorradingsmissie werd de tweede ATV ook gebruikt om het ruimtestation in een hogere baan om de Aarde brengen. Op 12, 15 en 17 juni 2011 werden de raketmotoren van Johannes Kepler tot ontbranding gebracht waardoor het meer dan 410 ton zware ISS uiteindelijk tot op een hoogte werd gebracht van ongeveer 380 kilometer. Op het einde van zijn missie werd de tweede ATV door de ISS-ruimtevaarders volgeladen met afval waarna het onbemande ruimtetuig zich op 20 juni 2011 losmaakte van het ruimtestation om vervolgens op te branden in de atmosfeer van de Aarde. Deze tweede ATV-missie werd op de voet gevolgd vanuit het ATV Control Centre (ATV-CC) in Toulouse waar de Belg Kris Capelle als Lead Mission Director de leiding had over deze bijzondere Europese bevoorradingsmissie. Belgium in Space sprak met Kris Capelle en stelde de vluchtdirecteur enkele vragen over zijn carriére bij het Europese ruimtevaartagentschap ESA, zijn werk als vluchtdirecteur en de ATV-vrachtmodule.

Europa's tweede Automated Transfer Vehicle (ATV) heeft zich op maandag 20 juni 2011 na iets meer dan vier maanden terug losgemaakt van het internationaal ruimtestation ISS. De ontkoppeling van de ATV vond plaats om 16u46 Belgische tijd. Op dinsdag 21 juni zal de onbemande Europese bevoorradingsmodule opbranden in de atmosfeer van de Aarde. Deze tweede ATV, die de bijnaam 'Johannes Kepler' kreeg, werd op 16 februari 2011 in de ruimte gebracht door een Europese Ariane 5 raket en hechtte zich acht dagen later automatisch vast aan de Russische Zvezda module van het ISS. Op het moment van de lancering had deze tweede ATV een gewicht van 20 ton. Johannes Kepler bracht ongeveer zeven ton aan bevoorrading naar het ruimtestation waaronder 1,1 ton aan cargo, 100 kilogram zuurstof, 850 kilogram brandstof en 4,5 ton brandstof om het ISS in een hogere baan om de Aarde te brengen. Aangezien deze onbemande Europese vrachtmodule beschikt over een eigen propulsiesysteem kan dit ruimtetuig het ISS in een hogere baan om de Aarde brengen. Op 12, 15 en 17 juni brachten de raketmotoren van Johannes Kepler het ruimtestation uiteindelijk tot op een hoogte van 380 kilometer boven het Aardoppervlak. Johannes Kepler wijzigde op 2 april 2011 ook al eens de baan van het ISS om een eventuele botsing met een stuk ruimteafval te voorkomen. In de weken voor de ontkoppeling werd Johannes Kepler door de ISS-ruimtevaarders volgeladen met 1,2 ton aan afval. Door het stopzetten van het Amerikaanse Space Shuttle programma is de Europese ATV vrachtmodule de belangrijkste bevoorrader geworden van het internationaal ruimtestation ISS. Elke ATV-missie wordt op de voet gevolg vanuit het ATV Control Centre in Toulouse waar de Belg Kris Capelle Lead Mission Director was van deze missie. Begin 2012 is de lancering gepland van de derde ATV. Deze derde ATV kreeg de bijnaam 'Albert Einstein'.

Stijn van Autreve en Stijn Lemmens uit Halle hebben de Odissea-prijs 2010 gewonnen. De Odissea-prijs beloont laatstejaarsstudenten die aan een Europese universiteit of hogeschool een eindwerk maken dat in het teken staat van ruimtevaart of ruimte-onderzoek. De twee studenten, die studeren aan de UGent en KULeuven, kregen de prijs voor hun gezamenlijk werk in het kader van ruimteschroot (Active Debris Removal in Low Earth Orbit: Conceptual Design of an ADR Strategy for the Sun-synchronous Orbit). De prijs zelf wordt uitgerijkt op initiatief van de federaal Minister van Wetenschapsbeleid en de Belgische Senaat en werd op dinsdag 27 april 2011 in aanwezigheid van de twee Belgische ruimtevaarders Dirk Frimout en Frank De Winne overhandigd aan de studenten. De naam van de prijs verwijst naar de ODISSEA-ruimtemissie aan boord van het internationaal ruimtestation ISS die in november 2002 werd uitgevoerd door Frank De Winne. De prijs omvat een bedrag van 8 000 euro waarmee de twee winnaars een verblijf in het buitenland in een ruimtevaartorganisatie of ruimtevaartbedrijf kunnen betalen.

Ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van de ruimtevlucht van Joeri Gagarin nodigen het Planetarium van Brussel, Federaal Wetenschapsbeleid, B.USOC en de organisatoren van de 'Belgian Yuri’s night' u op donderdag 21 april 2011 vriendelijk uit voor een unieke ontmoeting met ESA astronaut Frank De Winne. Op 12 april 1961 werd de capsule Vostok 1 gelanceerd met aan boord de cosmonaut Joeri Gagarin, de eerste mens ooit die in de ruimte gevlogen heeft. Om de 50ste verjaardag van deze eerst bemande ruimtevlucht te vieren, zal ESA astronaut Frank De Winne aanwezig zijn in het Planetarium om zijn ervaringen als astronaut aan boord van het Internationale Ruimtestation te delen met het grote publiek. Op 12 april 1961 werd de capsule Vostok 1 gelanceerd met aan boord de cosmonaut Joeri Gagarin, de eerste mens ooit die in de ruimte gevlogen heeft. Om de 50ste verjaardag van deze eerst bemande ruimtevlucht te vieren, zal ESA astronaut Frank De Winne aanwezig zijn in het Planetarium om zijn ervaringen als astronaut aan boord van het Internationale Ruimtestation ISS te delen met het grote publiek. Dit uitzonderlijke evenement is gratis en voor iedereen toegankelijk. Inschrijven is verplicht en kan enkel via onze website www.planetarium.be. Daar kan u eveneens een vraag invullen die u graag aan Frank De Winne zou stellen.

Nu de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) zich aan het internationaal ruimtestation ISS vastgehecht heeft, kan de ISS-bemanning beginnen met het uitladen van het onbemande bevoorradingstuig. De meer dan 20 ton zware ATV, die de bijnaam Johannes Kepler kreeg, brengt 102 kilogram zuurstof, 1,7 ton aan bevoorrading en 860 kilogram aan brandstof voor het Russische segment naar het ruimtestation. Daarnaast bevindt er zich aan boord van deze tweede ATV ook 4 ton aan brandstof waarmee men het ISS in een hogere baan om de Aarde wil brengen. Aangezien het ISS op een hoogte van ongeveer 400 kilometer nog weerstand ondervind van de bovenste lagen van de atmosfeer verliest het ruimtestation dagelijks verscheidene meters hoogte. Net als bij de eerste ATV, die in 2008 gelanceerd werd, speelt ook ditmaal de Belgische industrie een belangrijke rol in de tweede ATV-missie. Zowel bij de ontwikkeling, het testen alsook bij de operationele aspecten is België bij deze tweede ATV-missie nauw betrokken. De tweede ATV werd op 16 februari in de ruimte gebracht door een Ariane 5 raket waarna het onbemande ruimtetuig zich op 24 februari automatisch vasthechtte aan het ruimtestation.

Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana is op woensdag 16 februari de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) in de ruimte gebracht. De krachtige Ariane 5 ES draagraket vertrok om 22u50 Belgische tijd vanop het ELA 3 lanceercomplex met in zijn vrachtruim de meer dan 20 ton zware ATV vrachtmodule. De 730 ton zware raket vertrok 24 uur later dan gepland omwille van een technisch probleem. De onderste rakettrap werd negen minuten na de start van de lancering afgestoten van de tweede EPS rakettrap waarna de ATV met een snelheid van 7 kilometer per seconde steeds hoger gebracht werd. Iets meer dan 64 minuten na de start van de lancering werd de tweede ATV, die de bijnaam Johannes Kepler kreeg, uiteindelijk uitgezet in een lage baan om de Aarde op een hoogte van 268 kilometer. Om 00u29 liet ESA weten dat de vier zonnepanelen aan de ATV met succes werden opengevouwen. Dit was de zwaarste vracht dat ooit door een Europese Ariane raket in de ruimte gebracht werd. Voor het Europese commerciële lanceerbedrijf Arianespace was dit een heel bijzondere lancering aangezien dit de 200ste lancering was van een Ariane raket sinds deze draagraket in 1979 voor het eerst gelanceerd werd. Indien alles probleemloos verloopt, moet de tweede ATV zich op 24 februari automatisch vasthechten aan het Russisch gedeelte van het internationaal ruimtestation ISS.