Klik op 'Lees meer' voor alle foto's!

Dertien februari 2012 zal voor Europa de geschiedenis ingaan als een hoogdag op vlak van ruimtevaart. Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana is op die dag de eerste Vega raket gelanceerd met aan boord maar liefst negen satellieten. De gloednieuwe draagraket vertrok om 11u00 Belgische tijd vanop het vernieuwde ELA 1 lanceercomplex en zette de kunstmanen uit in een lage baan om de Aarde. De hoofdvracht (LARES) werd 55 minuten na de start van de lancering uitgezet op een hoogte van 1 450 kilometer. Vijftien minuten later werden ook de overige satellieten met succes uitgezet. Vega werd ontworpen om Europa een competitieve en betrouwbare lanceercapaciteit te bezorgen wanneer het gaat over kleinere wetenschappelijke en technologische satellieten. Vandaag de dag is Europa, met zijn krachtige Ariane 5 draagraket, al marktleider in het lanceren van zware commerciële kunstmanen voor operatoren over de hele wereld. Doordat de dertig meter grote Vega raket ladingen van 300 kilogram tot 2,5 ton kan lanceren, vervolledigt deze raket de vloot van lanceerraketten die allemaal vanuit Frans-Guyana vertrekken (Ariane 5 en Sojoez). Europa heeft in de ontwikkeling van deze raket zeer veel geïnvesteerd maar gelooft dan ook rotsvast in het mogelijke succes van deze raket aangezien satellieten en wetenschappelijke platformen steeds kleiner worden. Nu de eerste Vega raket met succes gelanceerd werd, kan men vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana drie verschillende draagraketten lanceren (Ariane 5, Sojoez en Vega) die gebruikt worden voor verschillende type missies. 

De Vlaming Nicky De Munster uit Waregem wordt gezagvoerder van een gesimuleerde Marsmissie in het Mars Desert Research Station in Utah, USA. De missie, met de codenaam MDRS109, gaat door van 17 tot 31 december 2011. Nicky De Munster zal er aan het hoofd staan van een 6-koppige bemanning bestaande uit vier Amerikanen en twee Belgen. Zoals echte ruimtevaarders zullen de MDRS109 crewleden gedurende vijftien dagen volledig geïsoleerd leven en zullen zij zich enkel naar buiten kunnen begeven in speciaal aangepaste pakken. Gedurende hun verblijf aan boord van het Mars Desert Research Station (MDRS) zullen zij tal van wetenschappelijke en educatieve experimenten uitvoeren op vlak van geologie, biologie en meteorologie. Nicky De Munster is al heel zijn leven gepassioneerd door ruimtevaart en maakte in 2010 als Engineer al eens deel uit van een gesimuleerde Marsmissie in Utah. Daarnaast is Nicky ook lid van de Euro Space Society en nam hij in 2004 als proefpersoon deel aan een ESA paraboolvlucht waarbij hij 31 maal gewichtloos was. De tweede Belg die zal deelnemen aan de MDRS109 missie is Aster Stein die de taak van Crew Journalist en Education Officer op zich zal nemen. Onder de MDRS109 deelnemers bevindt zich ook de Amerikaan Leandro G. Barajas die gekend is om zijn onderzoek naar robotica en Staff Researcher is bij het Advanced Robotics Group Manufacturing Systems Research Laboratory in het General Motors R&D Center. Belgium in Space zal de missie van de twee Belgen in Utah op de voet volgen!

Op 16 februari 2011 werd vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) in de ruimte gebracht door een krachtige Ariane 5 raket. De ATV is een Europese onbemande vrachtmodule die meer dan zeven ton aan vracht zoals voedsel, brandstof, zuurstof en water naar het internationaal ruimtestation ISS kan brengen. Deze tweede ATV kreeg de bijnaam ‘Johannes Kepler’ en hechtte zich acht dagen na zijn lancering automatisch vast aan het Russische gedeelte van het ISS. Naast zijn bevoorradingsmissie werd de tweede ATV ook gebruikt om het ruimtestation in een hogere baan om de Aarde brengen. Op 12, 15 en 17 juni 2011 werden de raketmotoren van Johannes Kepler tot ontbranding gebracht waardoor het meer dan 410 ton zware ISS uiteindelijk tot op een hoogte werd gebracht van ongeveer 380 kilometer. Op het einde van zijn missie werd de tweede ATV door de ISS-ruimtevaarders volgeladen met afval waarna het onbemande ruimtetuig zich op 20 juni 2011 losmaakte van het ruimtestation om vervolgens op te branden in de atmosfeer van de Aarde. Deze tweede ATV-missie werd op de voet gevolgd vanuit het ATV Control Centre (ATV-CC) in Toulouse waar de Belg Kris Capelle als Lead Mission Director de leiding had over deze bijzondere Europese bevoorradingsmissie. Belgium in Space sprak met Kris Capelle en stelde de vluchtdirecteur enkele vragen over zijn carriére bij het Europese ruimtevaartagentschap ESA, zijn werk als vluchtdirecteur en de ATV-vrachtmodule.

Nu de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) zich aan het internationaal ruimtestation ISS vastgehecht heeft, kan de ISS-bemanning beginnen met het uitladen van het onbemande bevoorradingstuig. De meer dan 20 ton zware ATV, die de bijnaam Johannes Kepler kreeg, brengt 102 kilogram zuurstof, 1,7 ton aan bevoorrading en 860 kilogram aan brandstof voor het Russische segment naar het ruimtestation. Daarnaast bevindt er zich aan boord van deze tweede ATV ook 4 ton aan brandstof waarmee men het ISS in een hogere baan om de Aarde wil brengen. Aangezien het ISS op een hoogte van ongeveer 400 kilometer nog weerstand ondervind van de bovenste lagen van de atmosfeer verliest het ruimtestation dagelijks verscheidene meters hoogte. Net als bij de eerste ATV, die in 2008 gelanceerd werd, speelt ook ditmaal de Belgische industrie een belangrijke rol in de tweede ATV-missie. Zowel bij de ontwikkeling, het testen alsook bij de operationele aspecten is België bij deze tweede ATV-missie nauw betrokken. De tweede ATV werd op 16 februari in de ruimte gebracht door een Ariane 5 raket waarna het onbemande ruimtetuig zich op 24 februari automatisch vasthechtte aan het ruimtestation.

Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana is op woensdag 16 februari de tweede Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) in de ruimte gebracht. De krachtige Ariane 5 ES draagraket vertrok om 22u50 Belgische tijd vanop het ELA 3 lanceercomplex met in zijn vrachtruim de meer dan 20 ton zware ATV vrachtmodule. De 730 ton zware raket vertrok 24 uur later dan gepland omwille van een technisch probleem. De onderste rakettrap werd negen minuten na de start van de lancering afgestoten van de tweede EPS rakettrap waarna de ATV met een snelheid van 7 kilometer per seconde steeds hoger gebracht werd. Iets meer dan 64 minuten na de start van de lancering werd de tweede ATV, die de bijnaam Johannes Kepler kreeg, uiteindelijk uitgezet in een lage baan om de Aarde op een hoogte van 268 kilometer. Om 00u29 liet ESA weten dat de vier zonnepanelen aan de ATV met succes werden opengevouwen. Dit was de zwaarste vracht dat ooit door een Europese Ariane raket in de ruimte gebracht werd. Voor het Europese commerciële lanceerbedrijf Arianespace was dit een heel bijzondere lancering aangezien dit de 200ste lancering was van een Ariane raket sinds deze draagraket in 1979 voor het eerst gelanceerd werd. Indien alles probleemloos verloopt, moet de tweede ATV zich op 24 februari automatisch vasthechten aan het Russisch gedeelte van het internationaal ruimtestation ISS.

Eén van de grootste uitdagingen voor ingenieurs uit de ruimtevaartsector is formatievliegen. Tijdens het formatievliegen razen twee of meerdere ruimtetuigen met een snelheid van enkele kilometers per seconde op amper enkele meters van elkaar doorheen de ruimte. Ervoor zorgen dat de verschillende ruimtetuigen hun juiste positie behouden is de belangrijkste taak aangezien dit anders kan leiden tot de vernietiging van de kunstmanen. De wetten van de baandynamica maakt het er voor ingenieurs niet makkelijker op aangezien ruimtetuigen de neiging hebben om zich van elkaar te bewegen wanneer ze zich in een baan om de Aarde bevinden. Het Belgische softwarebedrijf Spacebel ontwikkelde een op software gebaseerd testbed waardoor het Europese ruimtevaartagentschap ESA en andere ruimtevaartbedrijven vertrouwd kunnen geraken met de problematiek van het formatievliegen. Deze simulator wordt dan ook uitvoerig gebruikt in het kader ESA's Proba 3 missie.

Na een diepgaande selectieprocedure hebben de NASA en de ESA SOIR-NOMAD gekozen als sleutelinstrument uit twintig andere voorgestelde instrumenten van over de hele wereld die in staat zijn de atmosfeer van de rode planeet te onderzoeken. De lading voor de ExoMars Orbiter zal bestaan uit 5 instrumenten, waaronder het sleutelinstrument SOIR-NOMAD. De conceptie en de assemblage van SOIR-NOMAD en de analyse van de gegevens die het naar ons zal sturen, zullen worden uitgevoerd door het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA-IASB) in samenwerking met Spanje, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Canada en de Verenigde Staten zullen een wetenschappelijke ondersteuning bieden. Dr. Ig. A-C Vandaele van het BIRA-IASB is de “Principle Investigator (PI)” van het instrument SOIR-NOMAD, wat betekent dat het BIRA-IASB verantwoordelijk is voor het instrument en de groep internationale onderzoekers coördineert die het ontwikkelt en het zal gebruiken. Dankzij de verwerving van deze kennis integreert België zich op een duurzame manier in de Europese strategie voor de verkenning van de ruimte en zet het zich op de eerste plaats wat betreft het onderzoek naar leven op Mars.

Het SOLSPEC-ruimte-instrument, een spectrometer gespecialiseerd in het meten van het spectrum van de zonnestraling buiten de atmosfeer, richt zich nu al twee jaar naar de zon. SOLSPEC is één van de drie Europese instrumenten van de SOLAR-lading, die gewijd is aan het meten van zonnestraling van op het Internationaal Ruimtestation (ISS). Dit instrument is het resultaat van een lange en succesvolle Frans-Belgische samenwerking tussen de LATMOS-dienst van het Franse CNRS (PI: G. Thuillier) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA). Beide zijn gespecialiseerd in de atmosfeer van de Aarde en het onderzoek naar de ruimte-omgeving. Het ruimteveer ATLANTIS bracht het SOLSPEC-SOLAR-instrument in een baan rond de Aarde op 7 februari 2008. Astronauten installeerden het op een extern platform van de Europese Columbus-module van het ISS. Op 5 april 2010 viert SOLSPEC haar tweede verjaardag van de eerste zonnemetingen verkregen buiten de Aardse atmosfeer.

De zes Belgen die in de Amerikaanse staat Utah een gesimuleerde Marsmissie hebben uitgevoerd, zijn op maandag 22 februari terug aangekomen in België. Gedurende dertien dagen verbleven drie leerkrachten, een studente, een kunstenaar en een voormalig kandidaat-ruimtevaarder in een gesimuleerde Marsbasis in de verlate woestijn waar men vooral wetenschappelijke en pedagogische experimenten uitvoerde. Tijdens deze MDRS 90 missie had de Belgische bemanning vanuit Utah contact met diverse scholen en volkssterrenwachten waar kinderen tal van vragen mochten stellen. Daarnaast onderzocht men ook hoe het is om met een groep mensen te leven in een kleine omgeving. Uiteindelijk bleek het samenleven nu net de grote uitdaging te zijn aangezien er geregeld discussies ontstonden tussen de MDRS 90 bemanningsleden doordat niet iedereen zijn taak even professioneel opnam. Volgens gezagvoerder Nancy Vermeulen kan men leren uit de problemen die de Belgische bemanning gekend heeft en kan de bemanning terugblikken op een geslaagde missie. Dit was de eerste maal dat een Mars Desert Research Station (MDRS) bemanning helemaal bestond uit Belgen. De missie werd volledig gefinancierd door de Nationale Loterij en werd georganiseerd door de Belgische afdeling van de Mars Society.

Klik hier voor de website van de Mars Society Belgium!