Op 7 juni 2011 rond 08u41 Belgische tijd vond op het oppervlak van de zon een reusachtige uitbarsting plaats. Deze zogenaamde 'M2.5' zonnevlam veroorzaakte een krachtige 'coronal mass ejection' (CME) die energetische geladen deeltjes met hoge snelheid de ruimte inblies. De energie die op dat moment vrijkwam is te vergelijken met die energie die vrijkomt bij miljarden waterstofbommen. Een groot deel van de uitgestoten deeltjes viel terug op de zon en bestreek bijna de helft van het zonne-oppervlak. Het overige deel van de uitgestoten deeltjes, die een zogenaamde 'zonnestorm' veroorzaken, werden de ruimte ingeslingerd maar zorgden op Aarde of voor satellieten in de ruimte voor geen problemen. Deze enorme uitbarsting werd ondermeer door het Amerikaanse Solar Dynamics Observatory (SDO) prachtig in beeld gebracht maar ook door de in België gebouwde Proba-2 ESA-satelliet. Proba-2 is momenteel het kleinste zonne-observatorium in de ruimte en werd in november 2009 in een baan om de Aarde gebracht. De twee instrumenten die Proba-2 aan boord heeft om de zon te observeren (SWAP en LYRA) worden uitgebaat door de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB). Deze instrumenten werden ontwikkeld om foto's te nemen van de corona van de zon in het ultraviolette deel van het elektromagnetisch spectrum en om meer te leren over zonnefysica. De hoofdopdracht van Proba-2 is om nieuwe technologiën uit te testen in de ruimte. Het project maakt deel uit van ESA's Project for Onboard Autonomy programma.

Op 26 november werd vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana een Ariane 5 draagraket gelanceerd met aan boord ondermeer de Europese Hylas-1 communicatiesatelliet. Wat deze Highly Adaptable Satellite (HYLAS) communicatiesatelliet zo bijzonder maakt is dat deze honderdduizenden mensen, die in afgelegen gebieden wonen in Europa, de volgende vijftien jaar zal voorzien van breedband internet. Daarnaast is dit ESA's eerste volledige satelliet die ontwikkeld werd door publiek-private samenwerking. De commerciële operator, het Britse Avanti Communications, heeft de grootste financiële bijdrage geleverd voor dit project terwijl de European Space Agency (ESA) samen met het ruimtevaartbedrijf EADS Astrium verantwoordelijk was voor de techniek en instrumenten aan boord van de 2,5 ton zware satelliet. Eenmaal Hylas-1 zich in een geostationaire baan om de Aarde bevindt op een hoogte van bijna 36 000 kilometer zal deze gebruikt worden voor het verzenden van zowel standaard alsook high definition televisiekanalen (HDTV) en braadband internet. Vanuit een geostationaire baan draait Hylas-1 even snel als de Aarde en aangezien de kunstmaan boven Europa 'hangt', zorgt deze voor een permanente dekking.

Vanop de Russische lanceerbasis Dombarovsky is op dinsdag 15 juni met succes een Dnepr raket gelanceerd met aan boord twee Zweedse experimentele kunstmanen en een Frans zonne-observatorium. De 34 meter lange Dnepr draagraket vertrok om 16u42 Belgische tijd vanuit een ondergrondse silo waarna vijftien minuten later probleemloos de kleine kunstmanen uitgezet werden in een lage baan om onze planeet. De twee Zweedse satellieten maken deel uit van het Prisma programma en moeten de technologie achter formatievliegen demonstreren in de ruimte. De derde kunstmaan die uitgezet werd, is het Franse Picard observatorum dat onder het Myriade-programma valt van het Franse ruimtevaartagentschap Centre National d’Études Spatiales (CNES). Voor België is Picard van zeer groot belang aangezien deze 150 kilogram zware microsatelliet uitgerust werd met een Belgische instrument. Daarnaast doet het B.USOC, gelegen in de gebouwen van het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) te Brussel, dienst als wetenschappelijk missiecentrum voor de Picard satelliet.

Op 14 mei 2009 werd vanop de Europese ruimtehaven in Kourou, Frans-Guyana, de Herschel Space Observatory gelanceerd. Herschel is het grootste infrarode ruimteobservatorium dat ooit gebouwd werd. Het observatorium stond vroeger gekend als de 'Infrared and Sumillimeter Telescope (FIRST). Het Europese ruimtetuig werd uiteindelijk genoemd naar de Britse sterrenkundige William Herschel die in 1781 wereldberoemd werd door zijn ontdekking van de planeet Uranus. In 1800 ontdekte Sir William Herschel ook per toeval infrarode straling. De infrarode Herschel ruimtetelescoop moet op zoek gaan naar de koudste en verste objecten uit het heelal en moet astronomen antwoorden geven op vragen als 'hoe worden sterren geboren' of 'hoe ontstonden sterrenstelsels toen het heelal nog jong was'? Alles samen is de Belgische bijdrage tot het Herschel programma goed voor ongeveer 20%. Herschel is de eerste van een nieuwe generatie ruimtetelescopen en moet voor sterrenkundigen een nieuw licht werpen op onze kosmos.

Volgestouwd met nieuwe apparatuur en wetenschappelijke instrumenten test Proba 2 technologie voor toekomstige ESA-missies en zorgt de satelliet voor nieuwe inzichten in onze zon. Op een persconferentie afgelopen dinsdag op de Koninklijke Sterrenwacht van België in Brussel toonde het team achter de kleine kunstmaan zichzelf bijzonder verheugd met de eerste drie maanden in de ruimte en werden de eerste zonnewaarnemingen van Proba 2 onthuld. Sinds de lancering op 2 november werden de verschillende subsystemen van Proba 2 één per één aangezet en hun output gecontroleerd. Deze zogenaamde 'commissiefase' is van essentieel belang alvorens het operationele leven van de missie van start kan gaan. Landen uit heel Europa en Canada hebben aan het project een bijdrage geleverd met België als belangrijkste deelnemer. De satelliet werd voor ESA gebouwd door het Belgische bedrijf Verhaert Space, deel van de QinetiQ groep, en de missie wordt gevolgd vanuit het ESA-grondstation in het Belgische Redu. Proba 2 is de nieuwste kunstmaan in de reeks 'Project for Onboard Autonomy' en het klaarmaken van de satelliet voor zijn actieve leven gebeurt met een vrij bescheiden aantal mensen op de grond. 'De satelliet is voldoende geavanceerd om dag na dag op zichzelf te letten', aldus Frank Preud’homme van Verhaert Space.

Wetenschappers zijn al vele jaren op zoek naar de precieze invloed van de zon op onze planeet en zijn klimaat. In 1998 werd door het aëronomielabo van het Franse centrum voor wetenschappelijk onderzoek (CNRS) een project voorgesteld waarbij een satelliet vanuit een baan om de Aarde onze ster nauwkeurig zou observeren. Nadat het project te kampen kreeg met budgettaire problemen begon men in 2005 uiteindelijk aan het ontwerp en de bouw van de satelliet en zijn instrumenten. Deze kunstmaan werd genoemd naar de 17 de-eeuwse Franse sterrenkundige, Jean Picard, die voor het eerst met een grote nauwkeurigheid de diameter en zijn variaties van de zon kon bepalen. Indien alles verloopt zoals gepland zal Picard in februari 2010 in de ruimte gebracht worden door een Russische Dnepr raket. De Picard satelliet zal gedurende twee jaar lang de vorm en de diameter van de zon meten en zal daarnaast ook ozon en zonnetrillingen bestuderen. Naast Frankrijk is ook België en belangrijke partner in dit project.

De PROBA-2 satelliet zal niet alleen nieuwe ruimtevaarttechnologiën demonstreren maar heeft ook een belangrijke wetenschappelijke missie. Het Solar Influences Data analysis Center (SIDC) maakt deel uit van het Belgische Solar-Terrestrial Centre of Excellence (STCE) en heeft twee instrumenten in handen aan boord van de PROBA-2 satelliet. De SWAP telescoop en de LYRA UV-stralingsmeter zijn twee wetenschappelijke instrumenten aan boord de in België gebouwde PROBA-2 satelliet die een belangrijke bijdrage moeten leveren in het wetenschappelijk onderzoek naar ruimteweer en plasmafysica. Beide in België ontwikkelde instrumenten zijn zeer compact en hebben weinig energie nodig om te kunnen functioneren. De data die afkomstig is van de twee instrumenten zal sterk gecomprimeerd worden zodat men toch zeer veel gegevens kan doorsturen via beperkte telemetrie. Vanuit een baan om de Aarde op een hoogte van 780 kilometer zal PROBA-2 zijn twee zonne-instrumenten richten naar onze ster. Ruimteweer speelt vandaag de dag steeds meer een belangrijke rol in de studie van onze planeet en daar wil België met de SWAP en LYRA instrumenten dan ook een belangrijk steentje tot bijdragen.

Frank De Winne is er op donderdag 24 september in geslaagd twee belangrijke wetenschappelijke experimenten te installeren op een extern experimentenplatform dat zich aan het internationaal ruimtestation ISS bevindt. De HICO-RAIDS Experiment Payload (HREP) en Superconducting Submillimetre-Wave Limb Emission Sounder (SMILES) experimenten bevonden zich aan boord van de Japanse HTV cargomodule en werden door middel van een Japanse robotarm op het Exposed Facility platform bevestigd aan het Japanse segment van het ruimtestation. Een dag eerder werd het pallet, waarop zich de twee experimenten bevonden, uit de HTV gehaald met de Canadarm2 robotarm van het ISS waarna het 'overhandigd' werd aan de kleinere Japanse robotarm die op dat moment eveneens bediend werd door Frank De Winne. De instrumenten werden hierna op een tijdelijke locatie bevestigd waarna ze op donderdag 24 september definitief geïnstalleerd werden aan het experimentenplatform. Beide experimenten worden gebruikt om de Aarde te bestuderen vanuit de ruimte en zijn afkomstig uit de Verenigde Staten en Japan. Nadat Frank De Winne zich vorige week liet opmerken als 'rendez-vous officer' tijdens het succesvol vasthechten van de eerste Japanse cargomodule is dit opnieuw een mijlpaal in de carrière van de Belgische ruimtevaarder.

Rosetta is de naam van Europa's meest prestigieuze kometenmissie. In 2014 moet de Rosetta ruimtesonde aankomen bij de komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Deze komeet draait één maal om de 6,6 jaar om de zon en heeft een diameter van 4 kilometer. Eenmaal ESA's kometenjager aankomt bij het hemelobject zal deze een jaar lang de komeet bestuderen waarna de verkenner een kleinere sonde zal losmaken. Dit kleiner tuigje, genaamde Philae, moet uiteindelijk in november 2014 een zachte landing maken op het oppervlak van de komeet. Na een gewijzigde missie werd Rosetta uiteindelijk in maart 2004 gelanceerd waarna het tuig begon aan zijn lange reis naar de komeet. Doorheen zijn reis door het zonnestelsel zou Rosetta enkele scheervluchten maken langs de Aarde, Mars en planetoïden om de ruimtesonde te voorzien van de juiste koers en snelheid.

Het bedrijf Optique et Instruments de Précision (OIP) werd in 1919 opgericht in Gent na de Eerste Wereldoorlog. Tijdens deze Eerste Wereldoorlog bleek België een grote nood te hebben aan bedrijven die zich specialiseerde in optische instrumenten die vooral door de Belgische strijdkrachten zouden gebruikt worden. Tussen 1920 en 1950 bouwde OIP een uitstekende reputatie op als fabrikant en ontwikkelaar van high-tech optisch instrumenten. het zou niet lang meer duren eer de reputatie van OIP ook in andere landen gekend was waardoor OIP wereldleider werd voor zijn high-tech en innovatieve optische producten. Het bedrijf speelde in de jaren '60 een pioniersrol aangezien het als één van de eerste bedrijven in Europa zich ging specialiseren in het combineren van electronica en optica. In de jaren '80 werkte OIP voor de eerste keer mee aan een ruimteproject tijdens de Amerikaanse Spacelab IML-1 en IML-2 Space Shuttle missies. Voor deze missies ontwikkelde OIP het Critical Point Facility (CPF) instrument. Na dit eerste succes in de ruimtevaart werd een "Space Department" opgericht binnen OIP waarna het bedrijf instrumenten en onderdelen ontwikkelde voor verschillende bemande en onbemande ruimteprojecten. Vandaag de dag is OIP Sensor Systems uit Oudenaarde de Belgische dochter van één van 's werelds belangrijkste specialisten in de ontwikkeling en de verkoop van opto-elektronische instrumenten bestemd voor de ruimtevaart alsook voor beveiligings- en defentietoepassingen.