Ben je een fan van musea, voorstellingen of tentoonstellingen? Hou je van ruimtevaart en sterrenkunde? Dan is dit overzicht zeker iets voor jou! Nu de eindejaarsdagen voor de deur staan, is het altijd leuk om er eens op uit te trekken en iets meer te leren over de wondere wereld van het universum of de verkenning van ons zonnestelsel. Dit kan je doen in het Brusselse Atomium, het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, het Koninklijk Planetarium van België of het Europlanetarium in Genk. Hier kan je van harte genieten van voorstellingen of tentoonstellingen die allemaal in het teken staan van sterrenkunde en ruimtevaart.

 

De 38-jarige Belgische professor Jan Cami heeft met een team van internationale wetenschappers de grootste moleculen ooit ontdekt in het heelal. De belangrijke ontdekking kwam tot stand met behulp van NASA's Spitzer ruimtetelescoop en verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Science. In de planetaire nevel Tc 1 ontdekten de onderzoekers moleculen die bestaan uit zestig koolstofatomen die geranschikt zijn in een driedimensionale bol. Dergelijke moleculen worden ook wel 'buckyballs' genoemd. Het bestaan van buckyballs werd 25 jaar geleden per toeval voor het eerst aangetoond in een laboratorium op Aarde. Sterrenkundigen geloofden er sindsdien in dat men deze moleculen ooit zou tegenkomen in het heelal. Het team, onder leiding van Cami, nam ook een rugbybal-achtige variant van de buckyballs waar in de planetaire nevel die bestaan uit zeventig koolstofatomen. De ontdekking van grote moleculen in het heelal leert ons meer over hoe het leven gevormd wordt. Op Aarde worden dergelijke grote moleculen gebruikt voor de ontwikkeling van ondermeer smeerstoffen in fijne mechaniek. Jan Cami, geboren in Aalst, is verbonden aan de Universiteit van London in Otario (Canada) en werkt daarnaast ook aan het SETI-instituut van het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA.

Op 14 mei 2009 werd vanop de Europese ruimtehaven in Kourou, Frans-Guyana, de Herschel Space Observatory gelanceerd. Herschel is het grootste infrarode ruimteobservatorium dat ooit gebouwd werd. Het observatorium stond vroeger gekend als de 'Infrared and Sumillimeter Telescope (FIRST). Het Europese ruimtetuig werd uiteindelijk genoemd naar de Britse sterrenkundige William Herschel die in 1781 wereldberoemd werd door zijn ontdekking van de planeet Uranus. In 1800 ontdekte Sir William Herschel ook per toeval infrarode straling. De infrarode Herschel ruimtetelescoop moet op zoek gaan naar de koudste en verste objecten uit het heelal en moet astronomen antwoorden geven op vragen als 'hoe worden sterren geboren' of 'hoe ontstonden sterrenstelsels toen het heelal nog jong was'? Alles samen is de Belgische bijdrage tot het Herschel programma goed voor ongeveer 20%. Herschel is de eerste van een nieuwe generatie ruimtetelescopen en moet voor sterrenkundigen een nieuw licht werpen op onze kosmos.