Een ballon naar de grenzen van de ruimte
Jongeren uit binnen- en buitenland de kans geven actief aan ruimtevaart te doen… Daarom sturen het Sint-Pieterscollege in Jette en het KMI op 15 maart voor de tweede keer een ballon naar de grenzen van de ruimte. Het initiatief vindt plaats in samenwerking met het European Space Education Resource Office (ESERO), ESA's educatieve project dat ook een Belgisch luik heeft. ESERO neemt de logistiek voor haar rekening, het KMI verzorgt de ballonvlucht en het Sint-Pieterscollege staat als projectleider in voor de integratie van de experimenten.
BiS interview: Dirk Frimout (Eerste Belg in de ruimte)
Ruimtevaart is en blijft enorm fascinerend. De laatste descennia is België een niet onbelangrijke rol gaan spelen in de Europese ruimtevaart en blijven de jaarlijkse omzetcijfers van de Belgische ruimtevaartindustrie stijgen. In Vlaanderen en Wallonië bestaat sedert vele jaren de mogelijkheid om een loopbaan uit te bouwen in de sterk groeiende ruimtevaartsector dat op zijn beurt jongeren stimuleert om te kiezen voor een technologische of wetenschappelijke studierichting. Belgium in Space sprak met verschillende mensen die zowel tewerkzaam zijn in de Belgische ruimtevaartindustrie alsook bij verschillende instituten en stelde hen tal van vragen in verband met hun functie, hun passie voor ruimtevaart en hun studies. Voor dit interview nam Belgium in Space contact op met Dirk Frimout. Burggraaf Frimout werd in 1992 de eerste Belg in de ruimte tijdens de Amerikaanse STS-45 ruimtemissie en is vandaag de dag nog steeds enorm gepassioneerd door ruimtevaart.
Zes Belgen verblijven twee weken op 'Mars'
![]()
Van 7 tot en met 20 februari 2010 verblijven zes Belgen in het Mars Desert Research Station (MDRS) in de verlaten woestijn in het zuiden van de Amerikaanse staat Utah. Tijdens deze gesimuleerde Marsmissie sluit de Belgische ploeg zich vrijwillig op in een Marshabitat van twee verdiepingen hoog en met een doorsnede van 8 meter. Zoals echte ruimtevaarders zullen de zes Belgen gedurende vijftien dagen volledig geïsoleerd leven en zullen zij zich enkel naar buiten kunnen begeven in speciaal aangepaste pakken. Deze expeditie wordt georganiseerd door de Belgische afdeling van de Mars Society dat begin 2009 opgericht werd met als doel onderzoek en educatie over Mars te promoten. De crew bestaat uit leden afkomstig uit de Vlaamse, Waalse en Duitse gemeenschappen en staat onder leiding van Nancy Vermeulen. Voor België is deze missie een grote primeur aangezien het de eerste keer is dat een dergelijke crew bestaat uit leden afkomstig uit één land. Doordat dit het 90ste team zal zijn dat in het MDRS verblijft, kreeg de missie de officiële naam 'MDRS 90'.
Frank De Winne bevestigd twee experimenten aan ISS
Frank De Winne is er op donderdag 24 september in geslaagd twee belangrijke wetenschappelijke experimenten te installeren op een extern experimentenplatform dat zich aan het internationaal ruimtestation ISS bevindt. De HICO-RAIDS Experiment Payload (HREP) en Superconducting Submillimetre-Wave Limb Emission Sounder (SMILES) experimenten bevonden zich aan boord van de Japanse HTV cargomodule en werden door middel van een Japanse robotarm op het Exposed Facility platform bevestigd aan het Japanse segment van het ruimtestation. Een dag eerder werd het pallet, waarop zich de twee experimenten bevonden, uit de HTV gehaald met de Canadarm2 robotarm van het ISS waarna het 'overhandigd' werd aan de kleinere Japanse robotarm die op dat moment eveneens bediend werd door Frank De Winne. De instrumenten werden hierna op een tijdelijke locatie bevestigd waarna ze op donderdag 24 september definitief geïnstalleerd werden aan het experimentenplatform. Beide experimenten worden gebruikt om de Aarde te bestuderen vanuit de ruimte en zijn afkomstig uit de Verenigde Staten en Japan. Nadat Frank De Winne zich vorige week liet opmerken als 'rendez-vous officer' tijdens het succesvol vasthechten van de eerste Japanse cargomodule is dit opnieuw een mijlpaal in de carrière van de Belgische ruimtevaarder.
Frank De Winne krijgt bezoek van eerste Japanse cargomodule
In de nacht van 17 op 18 september 2009 werd met succes de eerste Japanse H-II Transfer Vehicle (HTV) vastgehecht aan het internationaal ruimtestation ISS. Geladen met 850 kilogram voedsel, 100 kilogram aan computeronderdelen, 520 kilogram Japanse hardware en enkele nieuwe belangrijke wetenschappelijke experimenten kwam de 16 ton zware HTV cargomodule op donderdag 17 september omstreeks 19u00 Belgische tijd aan bij het ruimtestation. In tegenstelling tot de Russische Progress en Europese ATV cargomodules kan de Japanse HTV zich niet automatisch koppelen aan het ISS. Deze eerste HTV werd door middel van de robotarm van het ruimtestation in de ruimte 'vastgegrepen' waarna het gevaarte omstreeks 00u10 Belgische tijd (18 september) vastgehecht werd aan de Harmony koppelingsmodule van het ISS. De bewoners van het internationaal ruimtestation, waaronder Frank De Winne, keken er op toe hoe hun Amerikaanse en Canadese collega's, Nicole Stott en Robert Thirsk, de robotarm van het ISS vanuit het ruimtestation bedienden met daaraan de 10 meter lange bevoorradingsmodule. Dit was de eerste maal in de geschiedenis van het ISS dat een cargomodule door een robotarm in de ruimte vastgegrepen en gekoppeld werd aan het ruimtestation. Tijdens deze riskante historische operatie had de Belgische ruimtevaarder de taak van 'rendez-vous officer'.
Nieuwe ruimtemissie van Frank De Winne kost België niets
De Belgische minister van Wetenschapsbeleid Sabine Laruelle maakte op een persconferentie, op maandag 18 mei 2009, bekend dat België voor de nieuwe ruimtemissie van Frank De Winne geen enkele euro extra betaald heeft. Volgens de minister werd Frank De Winne gekozen voor deze langdurige ruimtemissie omwille van zijn professionele en persoonlijke kwaliteiten. De Winne zou ondermeer over uitstekende wetenschappelijke, medische en managementscapaciteiten beschikken en hij heeft ook nog eens het talent om iets te kunnen uitleggen in een verstaanbare taal voor een groot publiek. België is niet rechtstreeks betrokken bij de financiering van deze ruimtemissie en de tweede Belgische ruimtevaarder zal aan boord van het internationaal ruimtestation ISS ook geen specifieke Belgische experimenten uitvoeren. De minister benadrukte ook sterk dat België niet is tussengekomen bij de selectie van Frank De Winne voor deze missie. In november 2008 verhoogde België wel zijn bijdrage aan het Europese ruimtevaartagentschap ESA met 20% waardoor België de vijfde grootste geldschieter van de ESA werd. De Belgische ruimtevaartindustrie is goed voor ongeveer 1 600 banen en heeft een omzet van 270 miljoen euro. Tussen 1996 en 2009 investeerde België al 110 miljoen euro in de ontwikkeling en de bouw van het ISS. Bij de eerste ruimtevlucht van De Winne in 2002 betaalde België 16 miljoen euro en werden verschillende Belgische experimenten uitgevoerd.
Soyuz TMA-1
De tweede Belgische ruimtevaarder, Frank De Winne, ging op 30 oktober 2002 voor een eerste keer de ruimte in. Tijdens deze Soyuz TMA-1 ruimtemissie werd voor het eerst een vernieuwde Soyuz ruimtecapsule gelanceerd. Frank De Winne werd in oktober 1998 geselecteerd door het Europese ruimtevaartagentschap ESA als kandidaat astronaut en begon in 2001 aan zijn opleiding in het Yuri Gagarin Cosmonauts Training Center nabij Moskou. Het belangrijkste doel van deze taxi-vlucht was het verwisselen van de Russische Soyuz ruimtecapsule aan het ISS ruimtestation aangezien deze ruimtetuigen dienst doen als 'reddingsboot' in geval van evacuatie. Een ander belangrijk aspect van deze missie was het uitvoeren van tal van Belgische experimenten aan boord van het internationaal ruimtestation ISS die gefinancierd werden door de Belgische Federale Diensten voor Wetenschappelijke, Technische en Culturele Aangelegenheden (DWTC). Deze eerste ruimtemissie van Frank De Winne kreeg de naam OdISSea. Oorspronkelijk zou N Sync popster Lance Bass met Frank De Winne meevliegen naar het ruimtestation als derde ruimtetoerist maar op 20 augustus 2002 werd Bass vervangen door de kosmonaut Yuri Lonchakov.
Verhaert Space
Verhaert Space is gevestigd in het Oost-Vlaamse Kruibeke en ontwikkelt wetenschappelijke experimenten en onderdelen voor ruimtevaarttoepassingen. Daarnaast is dit Belgisch bedrijf ook als Systeem Integrator actief als ontwikkelaar van microsatellieten in opdracht van het Europese ruimtevaartagentschap ESA. Sinds 1988 is Verhaert Space betrokken bij de realisatie van experimenten die de ruimte in gingen aan boord van Amerikaanse ruimteveren of Europese kunstmanen en sinds enkele jaren is dit Belgische bedrijf ook een belangrijke partner in het ISS ruimtestation programma. In 2005 maakte het bedrijf, dat toen door het leven ging onder de naam Verhaert Design & Development NV, bekend dat 90% van zijn aandelen in handen kwamen van het Britse QinetiQ, dat de grootste Europese organisatie is voor wetenschap en techniek. De maatschappelijke zetel kreeg hierna de naam Verhaert Space en door de samenwerking met QinetiQ wil dit Belgisch bedrijf een steeds grotere rol gaan spelen op de markt van kleine en goedkope satellieten.
Frank De Winne
Frank De Winne werd op 25 april 1961 geboren nabij Gent (Ledeberg) en werd in 2002 de tweede Belg in de ruimte. Net als de eerste Belgische ruimtevaarder Dirk Frimout werd Frank De Winne na zijn ruimteavontuur verheven in de Belgische adelstand en maakt hij sinds officieel 2000 deel uit van het ESA astronautenkorps. Naast zijn carrière als ruimtevaarder bleek Frank De Winne ook een uitmuntend gevechtsplioot te zijn en behaalde hij tijdens zijn militaire loopbaan ondermeer als eerste niet-Amerikaan de Joe Bill Dryden Semper Viper Award. In totaal heeft Frank De Winne meer dan 2.300 vlieguren op zijn naam staan met F-16, Tornado, Mirage en Jaguar gevechtsvliegtuigen. Naast zijn voorzitterschap van de Belgian Armed Forces Flying Personnel Association ontving De Winne in 2003 een eredoctoraat aan de Universiteit van Hasselt. Op 27 mei 2009 vertrok Frank De Winne voor een tweede maal naar het internationaal ruimtestation ISS. Tijdens zijn tweede verblijf in de ruimte verblijft De Winne 188 dagen aan boord van het ISS en wordt hij de eerste Europese gezagvoerder van het ruimtestation.
Dirk Frimout
Dirk Dries David Damiaan burggraaf Frimout werd op 21 maart 1941 geboren in het West-Vlaamse Poperinge en werd in 1992 de eerste Belg in de ruimte. In totaal verbleef onze eerste Belgische ruimtevaarder 8 dagen en 22 uur in de ruimte aan boord van het Amerikaanse ruimteveer Atlantis. In 2005 was hij één van kanshebbers op de titel van De Grootste Belg waarin hij uiteindelijk strandde op de 61ste plaats van diegenen die net buiten de nominatielijst vielen. Dirk Frimout werd in België zeer populair na zijn ruimtemissie. Naast een speciale parade die voor hem werd georganiseerd, speelde hij zelfs een belangrijke rol in het Suske en Wiske album “De Stervende Ster”. Na zijn ruimteavontuur werd hij geëerd met de graad van Groot Officier in de Leopoldsorde en later ontving hij de titel van burggraaf door de Belgische Koning.