Klik op 'Lees meer' voor alle foto's!

Deze week is het exact twintig jaar geleden dat de eerste Belg de ruimte inging. Op 24 maart 1992 werd vanop het Kennedy Space Center in Florida het Amerikaanse ruimteveer Atlantis gelanceerd met aan boord zeven astronauten waaronder de toen 51 jarige Belg Dirk Frimout. De STS-45 ruimtevlucht kreeg de naam 'Atmospheric Laboratory for Applications and Science' (ATLAS-1) en stond helemaal in het teken van wetenschappelijk atmosferisch onderzoek. Zo bevonden zich in het vrachtruim van het ruimteveer Atlantis twee Spacelab-platformen met daarop wetenschappelijke experimenten. Alles samen werden tijdens deze STS-45 ruimtevlucht veertien wetenschappelijke onderzoeken uitgevoerd met behulp van twaalf instrumenten die ontwikkeld werden door de Verenigde Staten, België, Frankrijk, Duitsland, Japan, Nederland, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. Uiteindelijk landde het ruimteveer Atlantis na een missie van 8 dagen en 22 uur op 2 april 1992 terug op het Kennedy Space Center. Tijdens deze 46ste Space Shuttle missie heeft Atlantis 143 omwentelingen om de Aarde gemaakt en heeft het ruimteveer aan afstand afgelegd van 5 221 340 kilometer. De carrière van Dirk Frimout begon als ruimtevaarder al in 1977 toen hij zijn kandidatuur voorlegde waarna hij van 1978 tot 1984 werkte als coördinator van de bemanning van de Spacelab-1 ruimtevlucht bij de European Space Agency (ESA). Uiteindelijk werd Dirk Frimout in 1989, als specialist op vlak van atmosfeerfysica, door het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA geselecteerd als reserve-astronaut voor de STS-45 Space Shuttle missie. Drie jaar later zag hij zijn droom realiteit worden doordat één van de astronauten van de hoofdbemanning (Michael Lampton) ziek werd. Tijdens zijn verblijf in de ruimte kreeg Frimout een telefoontje van de Belgische prins Filip die hiervoor speciaal afgereisd was naar het Mission Control Centre in Houston, Texas. Na zijn ruimtevlucht ontving de eerste Belgische ruimtevaarder de graad van Grootofficier in de Leopoldsorde en tevens de titel van burggraaf. Vandaag de dag is Dirk Frimout voorzitter van de Euro Space Society dat ondermeer technische en wetenschappelijke studies promoot bij de jeugd.

Klik hier voor het topic over deze verjaardag op het Belgium in Space forum!

Dertien februari 2012 zal voor Europa de geschiedenis ingaan als een hoogdag op vlak van ruimtevaart. Vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana is op die dag de eerste Vega raket gelanceerd met aan boord maar liefst negen satellieten. De gloednieuwe draagraket vertrok om 11u00 Belgische tijd vanop het vernieuwde ELA 1 lanceercomplex en zette de kunstmanen uit in een lage baan om de Aarde. De hoofdvracht (LARES) werd 55 minuten na de start van de lancering uitgezet op een hoogte van 1 450 kilometer. Vijftien minuten later werden ook de overige satellieten met succes uitgezet. Vega werd ontworpen om Europa een competitieve en betrouwbare lanceercapaciteit te bezorgen wanneer het gaat over kleinere wetenschappelijke en technologische satellieten. Vandaag de dag is Europa, met zijn krachtige Ariane 5 draagraket, al marktleider in het lanceren van zware commerciële kunstmanen voor operatoren over de hele wereld. Doordat de dertig meter grote Vega raket ladingen van 300 kilogram tot 2,5 ton kan lanceren, vervolledigt deze raket de vloot van lanceerraketten die allemaal vanuit Frans-Guyana vertrekken (Ariane 5 en Sojoez). Europa heeft in de ontwikkeling van deze raket zeer veel geïnvesteerd maar gelooft dan ook rotsvast in het mogelijke succes van deze raket aangezien satellieten en wetenschappelijke platformen steeds kleiner worden. Nu de eerste Vega raket met succes gelanceerd werd, kan men vanop de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana drie verschillende draagraketten lanceren (Ariane 5, Sojoez en Vega) die gebruikt worden voor verschillende type missies. 

De European Southern Observatory (ESO) is een intergouvernementele organisatie die in 1962 opgericht werd en vandaag de dag 14 Europese leden telt. Met België als één van de zes stichtende leden wou men met de ESO het Europees astronomisch onderzoek stimuleren en samenwerkingen organiseren. De hoofdzetel van de European Southern Observatory bevindt zich in het Duitse Garching. De organisatie beheert drie grote waarnemingsfaciliteiten die zich bevinden in de verlaten Chileense Atacama woestijn. Dankzij deze moderne observatoria met wereldklasse krijgen Europese onderzoekers toegang tot de zuidelijke sterrenhemel in een gebied dat gekend staat als één van 's werelds beste waarnemingsplaatsen. De ESO is ongetwijfeld de meest productieve sterrenwacht op Aarde. Alleen in 2008 werden op basis van ESO-gegevens meer dan 700 vakartikelen gepubliceerd. Naast Belgische bedrijven die mee instaan voor de realisatie van deze observatoria, gebruiken ook tal van Belgische onderzoekers de vele ESO-faciliteiten.

Van 7 tot en met 20 februari 2010 verblijven zes Belgen in het Mars Desert Research Station (MDRS) in de verlaten woestijn in het zuiden van de Amerikaanse staat Utah. Tijdens deze gesimuleerde Marsmissie sluit de Belgische ploeg zich vrijwillig op in een Marshabitat van twee verdiepingen hoog en met een doorsnede van 8 meter. Zoals echte ruimtevaarders zullen de zes Belgen gedurende vijftien dagen volledig geïsoleerd leven en zullen zij zich enkel naar buiten kunnen begeven in speciaal aangepaste pakken. Deze expeditie wordt georganiseerd door de Belgische afdeling van de Mars Society dat begin 2009 opgericht werd met als doel onderzoek en educatie over Mars te promoten. De crew bestaat uit leden afkomstig uit de Vlaamse, Waalse en Duitse gemeenschappen en staat onder leiding van Nancy Vermeulen. Voor België is deze missie een grote primeur aangezien het de eerste keer is dat een dergelijke crew bestaat uit leden afkomstig uit één land. Doordat dit het 90ste team zal zijn dat in het MDRS verblijft, kreeg de missie de officiële naam 'MDRS 90'.

AeroGo Europe NV is gevestigd in het noorden van Antwerpen (Ekeren) en is sinds de jaren '70 één van de wereldleiders in het ontwerpen en vervaardigen van systemen (luchtkussens) om grote en delicate lasten te verplaatsen. Dit bedrijf ontwerpt vrijwel elk type van verplaatsingstoestel voor zware lasten en levert transportsystemen voor ondermeer het Amerikaanse ruimtevaartagentschap NASA, het Europese ruimtevaartagentschap ESA en het European Southern Observatory (ESO). Zo werd de eerste Europese Automated Transfer Vehicle (ATV) op een transporteur van AeroGo Europe NV verplaatst tussen verschillende montagehallen in Frans-Guyana en ontwierp het bedrijf eerder al transporteurs voor de Space Shuttle en de Ariane 5 draagraketten. Daarnaast is het AeroGo ook een gevestigde waarde in de luchtvaart-, scheepvaart- en automobielsector. Alle onderdelen die dit bedrijf ontwerpt, zijn volledig huisgemaakt en werden klantgericht ontworpen. De oorsprong van de aanpasbare luchtkussens ligt bij het Amerikaanse bedrijf General Motors dat in de jaren '60 een patent nam op deze technologie. In 1997 werd moederbedrijf AeroGo Inc. in de Verenigde Staten overgenomen door SI Technologies waarna AeroGo Europe NV uiteindelijk een volledig onafhankelijk Belgisch bedrijf werd.

Ruimtevaart is en blijft enorm fascinerend. De laatste descennia is België een niet onbelangrijke rol gaan spelen in de Europese ruimtevaart en blijven de jaarlijkse omzetcijfers van de Belgische ruimtevaartindustrie stijgen. In Vlaanderen en Wallonië bestaat sedert vele jaren de mogelijkheid om een loopbaan uit te bouwen in de sterk groeiende ruimtevaartsector dat op zijn beurt jongeren stimuleert om te kiezen voor een technologische of wetenschappelijke studierichting. Belgium in Space sprak met verschillende mensen die zowel tewerkzaam zijn in de Belgische ruimtevaartindustrie alsook bij verschillende instituten en stelde hen tal van vragen in verband met hun functie, hun passie voor ruimtevaart en hun studies. Voor dit interview nam Belgium in Space contact op met Dr. Didier Fussen die departementshoofd is bij het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA).

De tweede Belgische ruimtevaarder, Frank De Winne, ging op 30 oktober 2002 voor een eerste keer de ruimte in. Tijdens deze Soyuz TMA-1 ruimtemissie werd voor het eerst een vernieuwde Soyuz ruimtecapsule gelanceerd. Frank De Winne werd in oktober 1998 geselecteerd door het Europese ruimtevaartagentschap ESA als kandidaat astronaut en begon in 2001 aan zijn opleiding in het Yuri Gagarin Cosmonauts Training Center nabij Moskou. Het belangrijkste doel van deze taxi-vlucht was het verwisselen van de Russische Soyuz ruimtecapsule aan het ISS ruimtestation aangezien deze ruimtetuigen dienst doen als 'reddingsboot' in geval van evacuatie. Een ander belangrijk aspect van deze missie was het uitvoeren van tal van Belgische experimenten aan boord van het internationaal ruimtestation ISS die gefinancierd werden door de Belgische Federale Diensten voor Wetenschappelijke, Technische en Culturele Aangelegenheden (DWTC). Deze eerste ruimtemissie van Frank De Winne kreeg de naam OdISSea. Oorspronkelijk zou N Sync popster Lance Bass met Frank De Winne meevliegen naar het ruimtestation als derde ruimtetoerist maar op 20 augustus 2002 werd Bass vervangen door de kosmonaut Yuri Lonchakov.

De naam Karel Jan Bossart betekent wellicht heel weinig bij veel mensen maar toch heeft deze Vlaming een zeer belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van de Amerikaanse ruimtevaart. De invloed die Bossart had in de beginjaren van de ruimtevaart kan vergeleken worden met die van Wernher von Braun of Sergei Korolev. Aangezien hij het meeste van zijn leven gewerkt heeft voor de Amerikaanse luchtmacht werd zijn naam lang geheim gehouden. Het grootste succes uit de carrière van Karel Jan Bossart was de ontwikkeling van de eerste Amerikaanse intercontinentale raket die naast militaire doeleinden later ook ingezet werd voor het lanceren van verschillende historische ruimtetuigen. Dankzij de Atlas raket werd John Glenn de eerste Amerikaan die in 1962 een volledige omwenteling om de Aarde maakte en kregen we de eerste beelden te zien van Mars, Venus, Jupiter en Saturnus. Karel Jan Bossart wordt vandaag de dag nog steeds "the father of the Atlas rocket" genoemd.

MetOp is een reeks van drie Europese meteorologische satellieten die deel uitmaken van een polair satellietsysteem voor operationele meteorologie en klimaatsobservatie. De eerste MetOp satelliet werd op 19 oktober 2006 in de ruimte gebracht van op de Baikonur lanceerbasis in Kazakstan. De drie eerste MetOp kunstmanen zullen uitgerust worden met zowel bestaande als nieuwe Europese instrumenten die ondermeer de temperatuur, vochtigheid, windsnelheden of de hoeveelheid ozon in de atmosfeer van de aarde nauwkeurig moeten onderzoeken. Wetenschappers zullen dankzij de MetOp kunstmanen niet enkel het weer kunnen in de gaten houden maar zullen ook kunnen achterhalen welke invloeden bepaalde gassen hebben op ons klimaat. Het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) zal door zijn goede reputatie op vlak van atmosferisch onderzoek de gegevens van enkele van de belangrijkste instrumenten aan boord van de MetOp satellieten onderzoeken. Daarnaast werden ook enkele Belgische bedrijven nauw betrokken bij de realisatie van de eerste MetOp kunstmaan.