Het Europese ruimtevaartagentschap ESA heeft op 26 april 2012 een contract ter waarde van 300 miljoen dollar ondertekend met het Britse filiaal van het Europese bedrijf Astrium voor de bouw van ESA's Solar Orbiter. Europa wil in 2017 de Solar Orbiter ruimtesonde in de ruimte brengen die minstens zeven jaar lang moet onderzoeken hoe onze ster haar wijde omgeving, de zogenaamde 'heliosfeer', creeërt, beïnvloed en controleert. Zo moet de Solar Orbiter ook uitgebreid onderzoeken hoe het magnetisch veld van de Zon tot stand komt. Om de heliosfeer te onderzoeken, zal de Solar Orbiter tot op 42 miljoen kilometer van onze ster gebracht worden (dichter tot de Zon dan de baan van Mercurius). Om tot op deze locatie te geraken, zal de Solar Orbiter een scheervlucht maken langs de Aarde en Venus. Uiteindelijk moet dit Europese zonne-observatorium voor het eerst ook de polen van de Zon gedetailleerd observeren. De bouw van de nieuwe ruimtesonde valt nu onder leiding van Astrium UK in Stevenage dat een consortium zal leiden van een hele reeks Europese bedrijven. Het ruimtetuig zal uitgerust worden met tien wetenschappelijke instrumenten die ontwikkeld worden door wetenschappers en onderzoekscentra uit Frankrijk, Duitsland, de Verenigde Staten, Italië, Spanje, Zwitserland, Groot-Brittanië en België. Zo zal het centrum voor zonnefysica (Solar Influences Data Center) van de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB) de leiding hebben over de ontwikkeling van de Extreme Ultraviolet Imager (EUI). Met dit instrument wil men de atmosferische lagen boven de fotosfeer van de Zon in kaart brengen en bestuderen. De Solar Orbiter moet uiteindelijk het vervolg worden op de succesvolle Europese Ulysses, SOHO en Proba-2 missies die de afgelopen jaren de Zon zeer gedetailleerd hebben onderzocht. Deze missies zorgden ervoor dat wetenschappers meer leerden over ruimteweer en de invloed van de Zon op onze planeet en de mens.

Een consortium, onder leiding van het Belgische bedrijf Space Applications Services (SAS) uit Zaventem, heeft in opdracht van ESA een prototype ontwikkeld waarmee men zogenaamde 'toegevoegde realiteit' (TR) kan toepassen bij ruimtevaarders in het kader van het uitvoeren van complexe medische taken. Bij toegevoegde realiteit worden zowel de virtuele alsook de werkelijke realiteit met elkaar vermengd. Het prototype van dit systeem kreeg de naam 'Computer Assisted Medical Diagnosis and Surgery System (CAMDASS)' en wordt specifiek gebruikt door ruimtevaarders om medische diagnoses te kunnen stellen zonder voorgaande medische opleidingen. Aangezien de mens in de toekomst steeds verder in de ruimte wil reizen, kan men onmogelijk elke ruimtevaarder een degelijke medische opleiding geven. Telegeneeskunde en toegevoegde realiteit bieden volgens ESA hier de oplossing. CAMDASS bestaat vooral uit een helm die de ruimtevaarder op het hoofd moet bevestigen en wordt momenteel gebruikt bij ultrasoon onderzoek aangezien dit al voorhande is aan boord van het internationaal ruimtestation ISS. Het systeem is uitgerust met een stereodisplay, een ultrasoon apparaat en een infrarode camera. De patient wordt met behulp van merktekens onderzocht waarna een ultrasoon diagnoseapparataat aan de CAMDASS bevestigd wordt zodat de ruimtevaarder of de drager onmiddellijk de driedimensionale informatie te zien krijgt op het scherm. Het hele systeem werd getest aan het UMC Sint-Pieter in Brussel waar vrij onervaren gebruikers van het systeem vonden dat ze behoorlijk moeilijke medische taken toch konden uitvoeren zonder bijkomende hulp. Eenmaal dit systeem helemaal op punt staat, kan dit ook op Aarde gebruikt worden als onderdeel voor telegeneeskunde voor het verlenen van medische hulp via satelliet in afgelegen gebieden. Space Applications Services ontwikkelde het CAMDASS-systeem in samenwerking met de Technische Universität München en het Deutsches Krebsforschungszentrum DKFZ (Duits Onderzoekscentrum voor Kanker).

Binnenkort vinden in verschillende Europese landen, waaronder ook België, jobbeurzen plaats waarbij het Europese ruimtevaartagentschap ESA van de partij zal zijn met ruimtevaartingenieurs en vertegenwoordigers van de ESA-personeelsdienst. Op deze beurzen kan je terecht als je meer informatie wil over de verschillende mogelijkheden om voor ESA te werken. Daarnaast kan je op deze beurzen ook meer leren over het jaarlijkse Young Graduate Trainee (YGT) programma. Dit is een stageprogramma waarbij het de bedoeling is jongeren ervaring te laten opdoen in de ruimtevaartsector. In België zal ESA aanwezig zijn tijdens jobbeurzen in Gent (UGent), Leuven, (KU Leuven), Antwerpen (Universiteit Antwerpen), Brussel (ULB) en Luik (ULg).

Meer info: http://www.esa.int/esaCP/SEMEXFVX7YG_Belgium_du_0.html

Het Belgische bedrijf Antwerp Space NV heeft met het Europese ruimtevaartagentschap ESA een contract afgesloten voor het ontwerp en de ontwikkeling van een nieuwe generatie van het Advanced Data Acquisition System (ook gekend onder de naam OMNISAT). Het contract heeft een waarde van 2,2 miljoen euro en biedt tot 2014 werkgelegenheid aan werknemers van de aardobservatie-groep binnen Antwerp Space. Het OMNISAT-systeem wordt gebruikt bij de verwerking van data afkomstig van aardobservatiesatellieten. Antwerp Space mag nu de derde generatie van dit systeem ontwerpen dat in staat moet zijn de enorme toevoer van data te verwerken afkomstig van toekomstige Europese aardobservatiesatellieten. Antwerp Space NV ging vroeger door het leven onder de naam Alenia Space Antwerp maar werd in 2010 een onderdeel van het Duitse bedrijf OHB. Het bedrijf, dat gevestigd is in Hoboken, heeft zich gespecialiseerd in grondstations voor de ontvangst van satellietdata, satelliettestsystemen, satellietcontroledata netwerken, breedband satellietnetwerken en het bedrijf bouwt zelf RF-apparatuur en geavanceerde modems voor grondstations van satellieten. Het Duitse moederbedrijf OHB sloot in januari 2010 een contract af ter waarde van 566 miljoen euro voor de bouw van de eerste veertien Galileo navigatiesatellieten en is inmiddels in Europa één van de grootste ruimtevaartbedrijven geworden. 

Vanop de Russische Bajkonoer lanceerbasis in Kazachstan is op woensdag 21 december 2011 een bemande Sojoez ruimtecapsule gelanceerd richting internationaal ruimtestation ISS. De Sojoez TMA-03M ruimtecapsule vertrok om 14u16 Belgische tijd vanop hetzelfde lanceerplatform vanwaar 's werelds eerste ruimtereiziger, Joeri Gagarin, vijftig jaar geleden eveneens gelanceerd werd. Zoals gewoonlijk werden de vier boosterraketten twee minuten na de lancering afgestoten waarna de onderste rakettrap drie minuten later werd afgestoten. De tweede rakettrap bracht de ruimtecapsule uiteindelijk in de ruimte. Negen minuten na de start van de lancering werd de 7,1 ton zware bemande ruimtecapsule losgemaakt van de tweede rakettrap en uitgezet in een lage baan om de Aarde. Indien alles verloopt zoals gepland, moet het ruimtetuig zich op vrijdag 23 december vasthechten aan het Russische gedeelte van het ISS. Aan boord van de Sojoez TMA-3M bevinden zich de Russische kosmonaut Oleg Kononenko, de Amerikaanse astronaut Donald Pettit en de Nederlandse ruimtevaarder André Kuipers. Eenmaal de drie zich aan boord van het ruimtestation bevinden, zullen zij deel uitmaken van de Expedition 30 en 31 crews. Donald Pettit verbleef in 2002 en 2003 al eens zes maanden aan boord van het ISS en maakte toen deel uit van de Expedition 6 crew. Pettit maakte in 2008 ook deel uit van de Amerikaanse STS-126 ruimtemissie en verbleef hierdoor al in totaal meer dan 176 dagen in de ruimte. De Russische kosmonaut en ingenieur Oleg Kononenko verbleef in 2008 ook al eens zes maanden aan boord van het ISS en leefde al 199 dagen in de ruimte. Voor André Kuipers is dit zijn tweede ruimtevlucht en zijn eerste langdurige ruimtemissie. Kuipers is na Lodewijk van den Berg en Wubbo Ockels de derde in Nederland geboren ruimtevaarder.

Eind september 2012 wordt de 20ste verjaardag gevierd van de ruimtevlucht van Dirk Frimout. De eerste Belgische ruimtevaarder verbleef in april 1992 meer dan acht dagen aan boord van het Amerikaanse ruimteveer Atlantis. Deze STS-45 ruimtevlucht, ook gekend onder de naam, Atmospheric Laboratory for Applications and Science (ATLAS-1), stond helemaal in het teken van onderzoek op vlak van de samenstelling van de atmosfeer van de Aarde, de straling afkomstig van de Zon en sterrenkunde. Om de twintigste verjaardag van deze ruimtevlucht extra in de kijker te zetten, zullen er op diverse plaatsen in België onder het thema 'Space Week' evenementen plaatsvinden met als belangrijkste doel jongeren warm te maken voor wetenschap en technologie. Om zoveel mogelijk jongeren aan te spreken, zal men universiteiten, scholen en centra als het Euro Space Center en Technopolis bij de geplande activiteiten betrekken. Het hoogtepunt van de herdenking wordt de komst naar ons land van de voltallige STS-45 bemanning waaronder ook de toenmalige gezagvoerder van het de missie Charles Bolden die nu algemeen directeur is van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. Volgens de Euro Space Society, die de activiteiten rond de twintigste verjaardag van de ruimtevlucht van Dirk Frimout organiseert, is het ook de bedoeling dat Charles Bolden een debat gaat voeren met de directeur van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, Jean-Jacques Dourdain over ruimtevaart. Belgium in Space zal de activiteiten rond deze herdenking op de voet volgen!

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft laten weten dat er in Vlaanderen een Business Innovation/Incubation Center (BIC) komt. Het ESA-centrum, dat in Geel zal gebouwd worden, heeft als doel nieuwe bedrijven en technologie te ondersteunen die geschikt zijn voor de lucht- en ruimtevaartsector. In de regio rond Geel bevinden zich vandaag de dag ook al de Vlaamse Instelling voor Technologische Onderzoek (VITO), het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK), incubatiecentra van Innotek en het Institute for Reference Materials and Measurements (IRMM). Vlaams minister-president Kris Peeters liet weten dat ESA voor de realisatie van dit nieuwe centrum 250 000 euro zal vrijmaken. De oprichting van het centrum zal tot stand komen met steun van de Vlaamse Ruimtevaart Industrie (VRI), IMEC, het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) en het VITO. Volgens Kris Peeters zal het ESA-innovatiecentrum in Geel Vlaanderen verder uitbouwen als kennisregio. De komst van het ESA-centrum past dan ook volledig in het plan 'Vlaanderen in Actie'. Momenteel bevinden er zich in Europa al vijf ESA Business Innovation/Incubation Centers nabij ESA-centra waarvan twee in Duitsland en de overige in Nederland, Italië en het Verenigd Koninkrijk. De komst van het BIC-centrum in Vlaanderen raakte bekend tijdens een ontmoeting tussen Vlaams minister-president Kris Peeters en Jean-Jacques Dordain, ESA Directeur-Generaal.

Op 22 oktober 2001werd vanop een Indiase lanceerbasis de eerste Europese Proba-satelliet in een zonsynchrone baan om de Aarde gebracht. Deze kleine microsatelliet werd gebouwd door het Belgische ruimtevaartbedrijf Verhaert Space (nu QinetiQ Space) uit Kruibeke en was de allereerste 'made in Belgium' kunstmaan. Proba staat voor 'Project for Onboard Autonomy' en met dit nieuwe project wou het Europese ruimtevaartagentschap ESA nieuwe technologieën uittesten en demonstreren in de ruimte. Al gauw transformeerde Proba-1 zich van technologische kunstmaan tot een ware aardobservatiesatelliet dankzij verschillende camera's waarmee men vanuit de ruimte ondermeer vegetatie op Aarde kon bestuderen. Tien jaar na zijn lancering functioneert Proba-1 nog steeds. De foto's die door de camera's aan boord van deze satelliet gemaakt werden, worden wereldwijd gebruikt door honderden wetenschappers. Alles samen maakte de Compact High Resolution Imaging Spectrometer (CHRIS) aan boord van Proba-1 bijna 20 000 opnamen die door 446 teams gebruikt worden verspreid over 60 landen. Meer dan 500 foto's die gemaakt werden met het CHRIS-instrument werden afgeleverd aan het International Charter ‘Space and Major Disasters’ agentschap dat beelden van satellieten gebruikt in tijden van natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen. Naast de successen op vlak van aardobservatie en technologie is Proba-1 ook zeer succesvol op vlak van autonomie. Zo volstaat het om de satelliet een opdracht te geven voor het maken van een foto waarna Proba-1 zelf de acties zal ondernemen die nodig zijn om deze opname te kunnen maken. De ervaringen met de eerste Proba-satelliet bleken zo goed te zijn dat ESA besliste om een gelijkaardige satelliet te laten bouwen door Verhaert Space die de zon moest bestuderen. Proba-2 werd op 2 november 2009 de ruimte ingebracht en blijkt al even succesvol te zijn als zijn voorganger. Klik op 'Lees meer' voor een reeks van de mooiste foto's die gemaakt werden door Proba-1.

Vrijdag 21 oktober 2011 zal de geschiedenis ingaan als een zeer belangrijke en feestelijke dag voor de Europese ruimtevaart. Die dag werden vanop de Europese lanceerbasis in Frans Guyana de eerste twee Europese Galileo-navigatiesatellieten met succes in de ruimte gebracht. Bovendien gaat het hier ook om de eerste lancering van een Russische Sojoez draagraket vanop Zuid-Amerikaanse bodem. De lancering had normaal op 20 oktober moeten plaatsvinden maar werd met één dag uitgesteld aangezien men een 'anomalie' opmerkte tijdens het voltanken van de draagraket. De 46 meter lange en 305 ton zware Sojoez-ST raket vertrok uiteindelijk op 21 oktober om 12u30 Belgische tijd vanop het gloednieuwe l'Ensemble de Lancement Soyouz (ELS) lanceercomplex dat zich tien kilometer ten noorden bevindt van het Ariane 5 lanceercomplex. De eerste Europese Galileo-satellieten werden uiteindelijk 3 uur en 49 minuten later uitgezet in een cirkelvormige baan om de Aarde op een hoogte van 23 222 kilometer. Beide kunstmanen maken deel uit van de In-Orbit Validation Phase en moeten de basis vormen van het Europese Galileo-navigatiesysteem. Na deze eerste fase volgt de Full Operational Capability (FOC) fase waarbij men nog eens 26 satellieten in de ruimte zal brengen. Dit was de 1777ste lancering van een Russische Sojoez draagraket.

Het EPT-instrument, in feite een telescoop voor energetische deeltjes ontwikkeld voor het Europese Ruimtevaartagentschap ESA, zal in 2012 gelanceerd worden met de Proba-V-missie. Het doel is het detecteren, identificeren en meten van de verschillende fluxen van geladen deeltjes in de ruimte voor wetenschappelijke analyse. De data aangeleverd door het instrument zouden de mathematische modellen van de straling in de ruimte sterk moeten verbeteren. Talrijke satellieten, zouden zo kunnen profiteren van deze nieuwe technologie, door bijvoorbeeld de satellietoperatoren te laten beslissen de satelliet uit te schakelen bij een te hoge stralingsflux. Op deze manier kunnen storingen, pannes of stralingsschade aan de satelliet vermeden worden. Het instrument kwam tot stand door een samenwerking tussen het Center for Space Radiations (een onderdeel van de universiteit van Louvain-la-Neuve) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA). Andere partners in het consortium zijn het Finse ASRO en hoofdcontractant QinetiQ Space. Meer info: http://www.aeronomie.be