Belgische satellieten
In deze categorie vindt je al het laatste nieuws over Belgische satellieten of satellieten die in België gebouwd werden.
Proba-1 'ziet' opnieuw echte sterren
Na meer dan tien jaar in een baan om de Aarde begon de eerste in België gebouwde Project for Onboard Autonomy (Proba) satelliet de laatste weken en maanden steeds meer af te zien van zijn leeftijd. Toch is men erin geslaagd de kleine microsatelliet opnieuw perfect operationeel te krijgen door Proba-1 te voorzien van nieuwe software die ontwikkeld werd door de Technical University of Denmark (DTU). Als gevolg van de jarenlange inwerking van schadelijke kosmische straling op de gevoelige instrumenten aan boord van Proba-1 begonnen er problemen op te treden met de zogeheten 'sterzoekers'. Deze instrumenten zijn essentieel voor de autonome oriëntatie van de kleine satelliet aangezien het ruimtetuig de sterren gebruikt als herkenningspunten. De kosmische straling zorgde er echter voor dat de sterzoekers het verschil niet meer konden opmerken tussen echte sterren en zogeheten 'hot pixels' die veroorzaakt werden door de schadelijke straling. Dankzij de nieuwe software uit Denemarken zijn de sterzoekers aan boord van Proba-1 opnieuw in staat om het verschil te herkennen waardoor de levensduur van de satelliet ongetwijfeld werd verlengd. Proba-1 werd oorspronkelijk ontwikkeld en op 22 oktober 2001 gelanceerd als technologische demonstratiesatelliet maar het project groeide al gauw uit tot een zeer succesvolle aardobservatiemissie. De door Verhaert Space uit Kuibeke (nu QinetiQ Space) gebouwde satelliet leverde al honderden foto's en meetgegevens voor wetenschappers van over de hele wereld. De kracht achter het succes van deze missie zit in de autonome werking van de satelliet. Zo moeten vluchtleiders in ESA's volgstation in Redu enkel maar geografische coördinaten van een te fotograferen gebied doorsturen naar de satelliet waarna deze zich op eigen kracht positioneert om vervolgens de juiste opname te kunnen maken.
Belgisch-Spaanse satelliet moet in 2017 de ruimte ingaan
Volgens het Franstalig Belgisch dagblad L'Echo werken Belgische en Spaanse wetenschappers op dit ogenblik aan de realisatie van het Planet Vision project (PLAVI). Dit project zag ongeveer acht maanden geleden het levenslicht en bestaat uit een satelliet die in 2017 moet gelanceerd worden. De kunstmaan zelf zal gebruikt worden voor wetenschappelijk onderzoek van exoplaneten. Zo kadert het PLAVI-ruimteproject in het onderzoek naar de studie van levensvormen in de ruimte. Aan dit project hangt een prijskaartje van 100 tot 120 miljoen euro en momenteel werken een vijftiental Belgische en Spaanse onderzoekers mee aan PLAVI. Voor België zijn het Koninklijk Observatorium van België, de universiteit van Luik en de Katholieke Universiteit van Leuven (K.U.Leuven) de betrokken partners bij dit project.
Tien jaar Proba-1: de mooiste foto's
Op 22 oktober 2001werd vanop een Indiase lanceerbasis de eerste Europese Proba-satelliet in een zonsynchrone baan om de Aarde gebracht. Deze kleine microsatelliet werd gebouwd door het Belgische ruimtevaartbedrijf Verhaert Space (nu QinetiQ Space) uit Kruibeke en was de allereerste 'made in Belgium' kunstmaan. Proba staat voor 'Project for Onboard Autonomy' en met dit nieuwe project wou het Europese ruimtevaartagentschap ESA nieuwe technologieën uittesten en demonstreren in de ruimte. Al gauw transformeerde Proba-1 zich van technologische kunstmaan tot een ware aardobservatiesatelliet dankzij verschillende camera's waarmee men vanuit de ruimte ondermeer vegetatie op Aarde kon bestuderen. Tien jaar na zijn lancering functioneert Proba-1 nog steeds. De foto's die door de camera's aan boord van deze satelliet gemaakt werden, worden wereldwijd gebruikt door honderden wetenschappers. Alles samen maakte de Compact High Resolution Imaging Spectrometer (CHRIS) aan boord van Proba-1 bijna 20 000 opnamen die door 446 teams gebruikt worden verspreid over 60 landen. Meer dan 500 foto's die gemaakt werden met het CHRIS-instrument werden afgeleverd aan het International Charter ‘Space and Major Disasters’ agentschap dat beelden van satellieten gebruikt in tijden van natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen. Naast de successen op vlak van aardobservatie en technologie is Proba-1 ook zeer succesvol op vlak van autonomie. Zo volstaat het om de satelliet een opdracht te geven voor het maken van een foto waarna Proba-1 zelf de acties zal ondernemen die nodig zijn om deze opname te kunnen maken. De ervaringen met de eerste Proba-satelliet bleken zo goed te zijn dat ESA besliste om een gelijkaardige satelliet te laten bouwen door Verhaert Space die de zon moest bestuderen. Proba-2 werd op 2 november 2009 de ruimte ingebracht en blijkt al even succesvol te zijn als zijn voorganger. Klik op 'Lees meer' voor een reeks van de mooiste foto's die gemaakt werden door Proba-1.
Energetische deeltjes meten van op de Proba-V-satelliet
Het EPT-instrument, in feite een telescoop voor energetische deeltjes ontwikkeld voor het Europese Ruimtevaartagentschap ESA, zal in 2012 gelanceerd worden met de Proba-V-missie. Het doel is het detecteren, identificeren en meten van de verschillende fluxen van geladen deeltjes in de ruimte voor wetenschappelijke analyse. De data aangeleverd door het instrument zouden de mathematische modellen van de straling in de ruimte sterk moeten verbeteren. Talrijke satellieten, zouden zo kunnen profiteren van deze nieuwe technologie, door bijvoorbeeld de satellietoperatoren te laten beslissen de satelliet uit te schakelen bij een te hoge stralingsflux. Op deze manier kunnen storingen, pannes of stralingsschade aan de satelliet vermeden worden. Het instrument kwam tot stand door een samenwerking tussen het Center for Space Radiations (een onderdeel van de universiteit van Louvain-la-Neuve) en het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA). Andere partners in het consortium zijn het Finse ASRO en hoofdcontractant QinetiQ Space. Meer info: http://www.aeronomie.be
Proba-2 filmt krachtige uitbarsting op de zon
Op 7 juni 2011 rond 08u41 Belgische tijd vond op het oppervlak van de zon een reusachtige uitbarsting plaats. Deze zogenaamde 'M2.5' zonnevlam veroorzaakte een krachtige 'coronal mass ejection' (CME) die energetische geladen deeltjes met hoge snelheid de ruimte inblies. De energie die op dat moment vrijkwam is te vergelijken met die energie die vrijkomt bij miljarden waterstofbommen. Een groot deel van de uitgestoten deeltjes viel terug op de zon en bestreek bijna de helft van het zonne-oppervlak. Het overige deel van de uitgestoten deeltjes, die een zogenaamde 'zonnestorm' veroorzaken, werden de ruimte ingeslingerd maar zorgden op Aarde of voor satellieten in de ruimte voor geen problemen. Deze enorme uitbarsting werd ondermeer door het Amerikaanse Solar Dynamics Observatory (SDO) prachtig in beeld gebracht maar ook door de in België gebouwde Proba-2 ESA-satelliet. Proba-2 is momenteel het kleinste zonne-observatorium in de ruimte en werd in november 2009 in een baan om de Aarde gebracht. De twee instrumenten die Proba-2 aan boord heeft om de zon te observeren (SWAP en LYRA) worden uitgebaat door de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB). Deze instrumenten werden ontwikkeld om foto's te nemen van de corona van de zon in het ultraviolette deel van het elektromagnetisch spectrum en om meer te leren over zonnefysica. De hoofdopdracht van Proba-2 is om nieuwe technologiën uit te testen in de ruimte. Het project maakt deel uit van ESA's Project for Onboard Autonomy programma.
ALTIUS gaat in 2015 de ruimte in
Het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) heeft laten weten dat de Belgische wetenschappelijke satelliet ALTIUS in 2015 gelanceerd wordt. ALTIUS staat voor 'Atmospheric Limb Tracker for the Investigation of the Upcoming Stratosphere' en heeft als doel de ozonverdeling in de atmosfeer te bepalen en spoorgassen te detecteren. Zo moet ALTIUS ondermeer het 'gat' in de ozonlaag nauwlettend in de gaten houden. In februari 2011 eindigde de fase waarin de technische concepten van het project werden vastgelegd. Zo werd beslist dat ALTIUS zal gebouwd worden op een flexibele en wendbare satelliet van het PROBA-type. De satelliet zelf zal uiteindelijk 80 cm x 60 cm x 60 cm groot zijn en zal niet meer wegen dan 100 kilogram. ALTIUS zal uitgerust worden met het Visible Breadboard instrument dat spectrale beelden van de atmosfeer moet maken in het ultraviolet (250 - 400 nm), het zichtbaar (400 - 800 nm) en het infrarood gebied (800 - 1800 nm). Dit instrument werd ontwikkeld door de afdeling Engineering van het BIRA in samenwerking met het bedrijf OIP. Tussen oktober 2010 en februari 2011 werd dit instrument met succes uitvoerig getest in laboratoria. Tijdens een volgende reeks testen zal het instrument waarnemingen verrichten in de atmosfeer. Het BIRA speelt al sinds begin 2008 met het idee om een eigen kunstmaan te ontwikkelen die de concentratie van deze gassen in de bovenste lagen van de atmosfeer kan meten. Het Belgisch Instituut voor Ruimte-Aëronomie (BIRA) maakt onderdeel uit van het Federaal Wetenschapsbeleid en heeft in de wereld een onberispelijke reputatie op vlak van het onderzoek naar de fysische en chemische verschijnselen in de hoogste regionen van de Aardatmosfeer.